Previous Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 24

तत्राऽसौ स्नानमात्रेण तत्क्षणात्पार्थिवोतमः । कुष्ठव्याधिवि निर्मुक्तः संजातः सुमहाद्युतिः

tatrā'sau snānamātreṇa tatkṣaṇātpārthivotamaḥ | kuṣṭhavyādhivi nirmuktaḥ saṃjātaḥ sumahādyutiḥ

Dort wurde jener vortreffliche König allein durch das Bad sogleich von der Lepra befreit und erstrahlte in großem Glanz.

तत्रthere
तत्र:
Kriyāviśeṣaṇa (Locative adverb)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (locative adverb “there”)
असौthat man/he
असौ:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootअसद्/अदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम् (Nominative singular, masc.)
स्नानमात्रेणby mere bathing
स्नानमात्रेण:
Karaṇa (Means)
TypeNoun
Rootस्नान (प्रातिपदिक) + मात्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (स्नानस्य मात्रम् = mere bathing) (Instr. sg. neut.)
तत्क्षणात्from that very moment
तत्क्षणात्:
Apādāna (Point of time; from)
TypeNoun
Rootतत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + क्षण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे पञ्चमी-विभक्तिः, एकवचनम्; तत्पुरुषः (तस्मिन् क्षणे) (Abl. sg. masc.); “immediately/from that moment”
पार्थिवोत्तमःthe best of kings
पार्थिवोत्तमः:
Karta (Subject; apposition)
TypeNoun
Rootपार्थिव (प्रातिपदिक) + उत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; कर्मधारयः (उत्तमः पार्थिवः) (Nom. sg. masc.)
कुष्ठव्याधिभिःfrom leprosy-diseases
कुष्ठव्याधिभिः:
Karaṇa (Cause/with respect to affliction)
TypeNoun
Rootकुष्ठ (प्रातिपदिक) + व्याधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे तृतीया-विभक्तिः, बहुवचनम्; कर्मधारय/तत्पुरुष-प्रायः (कुष्ठरूपा व्याधयः) (Instr. pl. masc.); पाठे 'कुष्ठव्याधिवि' इति लेखनदोषः, अपेक्षितम् 'कुष्ठव्याधिभिः'
निर्मुक्तःwas freed
निर्मुक्तः:
Kriyā (Predicate)
TypeVerb
Rootनिर्-√मुच् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle); पुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; “freed/released”
संजातःbecame
संजातः:
Kriyā (Predicate)
TypeVerb
Rootसम्-√जन् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle); पुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; “became/arose”
सुमहाद्युतिःone of very great radiance
सुमहाद्युतिः:
Karta (Subject complement)
TypeNoun
Rootसु (उपसर्ग/अव्यय) + महत् (प्रातिपदिक) + द्युति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; कर्मधारयः (सुमहती द्युतिः यस्य) बहुव्रीहिवत् अर्थः, परन्तु रूपेण कर्मधारय-समासः (Nom. sg. masc.)

Sūta (narration)

Tirtha: Śaṅkhatīrtha

Type: kund

Listener: Ṛṣis

Scene: The king steps into the clear kund; as water touches him, diseased marks vanish; his body becomes luminous; attendants/pilgrims witness in astonishment; a Śiva shrine stands nearby.

Ś
Śaṅkhatīrtha
S
snāna (bathing)
K
king
K
kuṣṭha-vyādhi

FAQs

When approached with faith and dharmic intent, tīrtha-waters are depicted as channels of immediate divine purification and renewal.

Śaṅkhatīrtha (in Hāṭakeśvara-kṣetra), whose waters grant liberation from disease.

Snāna (ritual bathing) at the tīrtha is stated as the direct means of receiving the benefit.