Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 29

Devanagari script

दक्षमानय शीघ्रं भो येनेदं कृतमीदृशम् । यज्ञे विलक्षणं तात यस्येदं फलमीदृशम्

Transliteration

dakṣamānaya śīghraṃ bho yenedaṃ kṛtamīdṛśam | yajñe vilakṣaṇaṃ tāta yasyedaṃ phalamīdṛśam

Translation

„Bringe Dakṣa schnell herbei, o du!—er ist es, durch den dies auf solche Weise bewirkt wurde. Wunderlich ist dieses Yajña, mein Kind, dessen Frucht sich so gezeigt hat!“

Word by Word

• दक्षम्: Dakṣa
• दक्षम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: दक्ष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• आनय: bring
• आनय: Kriya (Command/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: आ+नी (धातु)
• Form: लोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• शीघ्रम्: quickly
• शीघ्रम्: Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: शीघ्र (प्रातिपदिक)
• Form: क्रियाविशेषणरूपेण नपुंसक-एकवचन-प्रयोगः (adverbial accusative): ‘quickly’

• भो: O!
• भो: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Indeclinable
• Root: भो (अव्यय)
• Form: सम्बोधन-निपात (vocative particle)

• येन: by whom / whereby
• येन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसक, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन; सम्बन्धे ‘by whom/whereby’

• इदम्: this
• इदम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: इदं (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• कृतम्: done
• कृतम्: Karma (Predicate/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: कृ (धातु) → कृत (कृदन्त, क्त)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (PPP)

• ईदृशम्: such / like this
• ईदृशम्: Karma (Predicate-qualifier/कर्म-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: ईदृश (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘कृतम्’ इति विशेषण

• यज्ञे: in the sacrifice
• यज्ञे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: यज्ञ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन

• विलक्षणम्: extraordinary / strange
• विलक्षणम्: Karma (Object-qualifier/कर्म-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वि+लक्षण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘फलम्’ इति विशेषण

• तात: O dear / O child
• तात: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: तात (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन

• यस्य: whose
• यस्य: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसक, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन

• इदम्: this
• इदम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: इदं (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• फलम्: result
• फलम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: फल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• ईदृशम्: such
• ईदृशम्: Karta (Subject-qualifier/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: ईदृश (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘फलम्’ इति विशेषण

Speaker

Rudra (Śiva)

Skanda Dialogue

Listener: Ṛṣis

Visual Art Cues

Scene: Śiva, calm yet authoritative, instructs Vīrabhadra to bring Dakṣa; the ruined sacrifice around them underscores the ‘strange fruit’ of the yajña.

Characters & Entities

• Dakṣa
• Rudra
• Vīrabhadra

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

A rite performed in ego yields distorted results; dharma requires humility and honoring the divine.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific tīrtha is named in this verse; it serves the Kedārakhaṇḍa’s broader Śaiva teaching.

What ritualistic prescription is mentioned?

None directly; the verse comments on the anomalous ‘fruit’ (phala) of a flawed sacrifice.