Home›Skanda Purana›Mahesvara Khanda›Kedara Khanda›Adhyaya 4›Shloka 19
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 19

Devanagari script

बृहस्पतिरुवाचेदं सुरेंद्रं त्वरितस्तदा । बृहस्पतिरुवाच । यदुक्तं विष्णुना पूर्वं तत्सत्यं जातमद्य वै

Transliteration

bṛhaspatiruvācedaṃ sureṃdraṃ tvaritastadā | bṛhaspatiruvāca | yaduktaṃ viṣṇunā pūrvaṃ tatsatyaṃ jātamadya vai

Translation

Da wandte sich Bṛhaspati eilends an Surendra, Indra: „Was Viṣṇu einst sprach, das ist heute wahrhaft zur Wahrheit geworden.“

Word by Word
बृहस्पतिःBṛhaspati
बृहस्पतिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootबृहस्पति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा (1st), एकवचनम्
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुषः (3rd), एकवचनम्; परस्मैपदम्
इदम्this
इदम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, द्वितीया (2nd), एकवचनम्; सर्वनाम
सुरेन्द्रम्to the lord of gods (Indra)
सुरेन्द्रम्:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootसुर + इन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, द्वितीया (2nd), एकवचनम्; ‘सुराणाम् इन्द्रः’ इति षष्ठी-तत्पुरुषः
त्वरितःhurriedly
त्वरितः:
Kriya-visheshaṇa (Manner/क्रियाविशेषण)
TypeAdjective
Rootत्वरित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्तः (past participle used adjectivally: hurried); पुंलिङ्गः, प्रथमा (1st), एकवचनम्
तदाthen
तदा:
Kala-adhikarana (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb: then)
बृहस्पतिःBṛhaspati
बृहस्पतिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootबृहस्पति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा (1st), एकवचनम् (पुनरुक्ति—उवाच इत्यस्य कर्ता)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुषः (3rd), एकवचनम्
यत्what/that which
यत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचनम्; सम्बन्धबोधक (relative pronoun: what/that which)
उक्तम्was said
उक्तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeVerb
Rootवच् (धातु) + उक्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकर्मणि कृदन्तः (past passive participle); नपुंसकलिङ्गः, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचनम्
विष्णुनाby Viṣṇu
विष्णुना:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, तृतीया (3rd), एकवचनम्; कर्तृकरणभावे (agent in passive)
पूर्वम्formerly
पूर्वम्:
Kala-adhikarana (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootपूर्व (प्रातिपदिक/अव्ययप्रयोग)
Formअव्ययम्; कालवाचक (formerly/before)
तत्that
तत्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, प्रथमा (1st), एकवचनम्; निर्देश (that)
सत्यम्true
सत्यम्:
Pradhana-visheshya (Predicate/विधेय)
TypeNoun
Rootसत्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, प्रथमा (1st), एकवचनम्; विधेय (predicate nominative)
जातम्has become
जातम्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootजन् (धातु) + जात (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकर्मणि/भावे कृदन्तः (past participle: become); नपुंसकलिङ्गः, प्रथमा (1st), एकवचनम्
अद्यtoday/now
अद्य:
Kala-adhikarana (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootअद्य (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (today/now)
वैindeed
वै:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिश्चयार्थक/खल्वर्थक-अव्यय (emphatic particle: indeed)
Speaker

Bṛhaspati

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kedāra (contextual frame)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Bṛhaspati, composed and authoritative, turns to Indra and declares that Viṣṇu’s earlier words have proven true; Indra listens with anxious attention.

Characters & Entities
B
Bṛhaspati
I
Indra (Surendra)
V
Viṣṇu

FAQs

Divine counsel proves true in time; humility before providence is part of dharma.

The verse sits within Kedārakhaṇḍa (Kedāra sacred-region context), though this line itself is narrative rather than direct tīrtha-praise.

None in this verse; it is a statement confirming the truth of Viṣṇu’s earlier words.

←Previous Verse
Next Verse→