Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 16

तेन नादेन महता पूरितं च नभस्तलम् । तदा गौरी च गंगा च कृत्तिका मातरस्तथा । परस्परमथोचुस्ताः सुतो मम ममेति च

tena nādena mahatā pūritaṃ ca nabhastalam | tadā gaurī ca gaṃgā ca kṛttikā mātarastathā | parasparamathocustāḥ suto mama mameti ca

Durch jenes gewaltige Dröhnen wurde das Himmelsgewölbe erfüllt. Da sprachen Gaurī, Gaṅgā und die Kṛttikā — jene Mütter — zueinander: „Er ist mein Sohn, ja, der meine.“

तेनby that
तेन:
करण (Instrument)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम (pronoun), पुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन (Singular)
नादेनby the sound
नादेन:
करण (Instrument)
TypeNoun
Rootनाद (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग (Masculine), तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन (Singular)
महताgreat
महता:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formविशेषण (adjective), पुल्लिङ्ग (Masculine), तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन (Singular); नादेन इति विशेष्येण सह (agreeing with 'nādena')
पूरितम्filled
पूरितम्:
कर्मणि-विशेषण / विधेय (Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootपूर् (धातु) + इत (कृदन्त-प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular); नभस्तलम् इति विशेष्येण सह
and
:
समुच्चय (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
नभस्तलम्the sky-region / firmament
नभस्तलम्:
कर्म (Object)
TypeNoun
Rootनभस् + तल (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (genitive/षष्ठी-तत्पुरुष: नभसः तलम्), नपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
तदाthen
तदा:
कालाधिकरण (Time)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb)
गौरीGaurī (Pārvatī)
गौरी:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootगौरी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
and
:
समुच्चय (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
गंगाGaṅgā
गंगा:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootगङ्गा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
and
:
समुच्चय (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
कृत्तिकाKṛttikā (the Pleiades)
कृत्तिका:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootकृत्तिका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
मातरःmothers
मातरः:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootमातृ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural)
तथाlikewise
तथा:
सम्बन्ध/प्रकार (Manner)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formरीतिवाचक/समुच्चयार्थ-अव्यय (adverb: likewise/also)
परस्परम्to one another
परस्परम्:
सम्बन्ध (Reciprocal relation)
TypeIndeclinable
Rootपरस्पर (प्रातिपदिक/अव्ययीभाववत्)
Formअव्यय (reciprocal adverb)
अथthen
अथ:
सम्बन्ध (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअनन्तरार्थक-अव्यय (particle: then/now)
ऊचुःthey said
ऊचुः:
क्रिया (Action)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd person), बहुवचन (Plural), परस्मैपद
ताःthose (women)
ताः:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम (pronoun), स्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural)
सुतःson
सुतः:
उक्त-विषय (Quoted content)
TypeNoun
Rootसुत (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
ममmy
मम:
सम्बन्ध (Possessor)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम (pronoun), षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन (Singular)
ममmy
मम:
सम्बन्ध (Possessor)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम (pronoun), षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन (Singular)
इतिthus
इति:
वाक्य-चिह्न (Quotation marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण-परिसमाप्त्यर्थक-अव्यय (quotative particle)
and
:
समुच्चय (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)

Sūta (Lomaharṣaṇa), narrating (deduced from Māheśvarakhaṇḍa context)

Tirtha: Kedāra (Kedārakṣetra)

Type: kshetra

Listener: Ṛṣi audience / pilgrims-instruction context

Scene: A thunderous celestial roar fills the sky; Gaurī, Gaṅgā, and the six Kṛttikās turn toward one another, each claiming the newborn as ‘my son,’ their faces mixing wonder and maternal pride.

G
Gaurī (Pārvatī)
G
Gaṅgā
K
Kṛttikāḥ
K
Kumāra (Skanda)

FAQs

Divinity can be nurtured by many sacred powers—motherhood here symbolizes multiple streams of grace converging for dharma.

The Kedāra sacred narrative frame continues; Gaṅgā’s mention evokes Himalayan tīrtha-sacrality, though no single site is explicitly praised in this verse.

None.