Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 2

पर्वता ऊचुः । कन्यादानं क्रियतां चाद्य शैल श्रीमाञ्छम्भुर्भाग्यतस्तेऽद्य लब्धः । हृन्मध्ये वै नात्र कार्यो विमर्शस्तस्मादेषा दीयतामीश्वराय

parvatā ūcuḥ | kanyādānaṃ kriyatāṃ cādya śaila śrīmāñchambhurbhāgyataste'dya labdhaḥ | hṛnmadhye vai nātra kāryo vimarśastasmādeṣā dīyatāmīśvarāya

Die Berge sprachen: „O Himalaya, vollziehe heute die heilige Gabe deiner Tochter. Durch dein gutes Geschick ist dir heute der ruhmreiche Śambhu zuteilgeworden. Zögere nicht in deinem Herzen; darum gib sie dem Herrn (Īśvara).“

पर्वताःthe mountains
पर्वताः:
Karta (Speaker/subject)
TypeNoun
Rootपर्वत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
ऊचुःsaid
ऊचुः:
Kriya (Main verb)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार, प्रथमपुरुष, बहुवचन
कन्यादानम्the giving of the maiden
कन्यादानम्:
Karta (Subject of injunction)
TypeNoun
Rootकन्या + दान (प्रातिपदिकानि)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (कन्यायाः दानम्)
क्रियताम्let it be done
क्रियताम्:
Kriya (Injunctive verb)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; कर्मणि प्रयोग (passive): 'let it be done'
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय
अद्यtoday/now
अद्य:
Adhikarana (Time/कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअद्य (अव्यय)
Formकालवाचक अव्यय (temporal adverb)
शैलO mountain (Himālaya)
शैल:
Sambodhana (Address)
TypeNoun
Rootशैल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन
श्रीमान्glorious, auspicious
श्रीमान्:
Karta (Qualifier of Śambhu)
TypeAdjective
Rootश्रीमत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण
शम्भुःŚambhu (Śiva)
शम्भुः:
Karta (Subject of 'labdhaḥ')
TypeNoun
Rootशम्भु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
भाग्यतःby good fortune
भाग्यतः:
Karana (Cause/means)
TypeIndeclinable
Rootभाग्य (प्रातिपदिक)
Formतसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय (ablatival adverb): 'by/through fortune'
तेfor you/of you
ते:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन; 'of you/for you'
अद्यtoday/now
अद्य:
Adhikarana (Time)
TypeIndeclinable
Rootअद्य (अव्यय)
Formकालवाचक अव्यय
लब्धःhas been obtained/has been gained
लब्धः:
Kriya (Predicative participle)
TypeVerb
Rootलभ् (धातु) + क्त (प्रत्यय)
Formभूतकालिक कृदन्त (Past passive participle/क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; शम्भु-सम्बद्ध
हृत्-मध्येin the heart
हृत्-मध्ये:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootहृत्/हृद् + मध्य (प्रातिपदिकानि)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन; तत्पुरुषः (हृदयस्य मध्ये)
वैindeed
वै:
Sambandha (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिपात (emphatic particle)
not
:
Sambandha (Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक अव्यय (negation)
अत्रhere/in this matter
अत्र:
Adhikarana (Location)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक अव्यय (locative adverb)
कार्यःnecessary, to be done
कार्यः:
Karta (Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootकार्य (कृ धातु + ण्यत्, कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विधेय-विशेषण (to be done/necessary)
विमर्शःdeliberation
विमर्शः:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootविमर्श (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
तस्मात्therefore
तस्मात्:
Hetu (Reason/हेतु)
TypeIndeclinable
Rootतस्मात् (तद्-प्रातिपदिक)
Formतसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय (therefore/from that)
एषाthis (girl)
एषा:
Karma (Object to be given)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
दीयताम्let (her) be given
दीयताम्:
Kriya (Injunctive verb)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), प्रथमपुरुष, एकवचन; कर्मणि प्रयोग (passive): 'let (her) be given'
ईश्वरायto the Lord
ईश्वराय:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (Dative/4th), एकवचन

Parvatāḥ (the Mountains)

Listener: Himavat (Himālaya)

Scene: A grand Himalayan court where mountain-deities urge Himavat: ‘Perform kanyādāna today’; Himavat appears as a dignified king, while an unseen Śambhu’s presence is implied by a radiant aura.

H
Himālaya
Ś
Śambhu (Śiva)
Ī
Īśvara

FAQs

Dharma is fulfilled through timely, wholehearted offering—here, kanyādāna to the Supreme Lord is presented as an auspicious, hesitation-free act.

The setting belongs to the Kedāra-khaṇḍa, associated with the Kedāra (Kedārnātha) sacred region within the Skanda Purana’s pilgrimage landscape.

Kanyādāna (the formal gifting of the daughter in marriage) is urged as the immediate dharmic rite.