Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 3

तथैव विष्णोस्त्वपरं भवनं स्वयमेव हि । भास्वरं सुविचित्र च कृतं त्वष्ट्रा मनोरमम् । वण्डीगृहं मनोज्ञं च तथैव कृतवान्स्वयम्

tathaiva viṣṇostvaparaṃ bhavanaṃ svayameva hi | bhāsvaraṃ suvicitra ca kṛtaṃ tvaṣṭrā manoramam | vaṇḍīgṛhaṃ manojñaṃ ca tathaiva kṛtavānsvayam

Ebenso wurde für Viṣṇu eine weitere Wohnstätte geschaffen—wahrlich durch seine eigene Wirkkraft—strahlend und wundersam vielfältig, von Tvaṣṭṛ kunstvoll und lieblich gestaltet. Und er selbst errichtete auch ein anmutiges Vaṇḍī-gṛha, ein prächtiges Haus des Lobpreises.

तथाthus
तथा:
Sambandha (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक (adverb: 'thus')
एवindeed
एव:
Sambandha (Particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारणार्थक
विष्णोःof Viṣṇu
विष्णोः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन
तुand/but
तु:
Sambandha (Particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; विरोध/विशेषार्थक (particle: 'but/indeed')
अपरम्another
अपरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootअपर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (qualifying 'भवनम्')
भवनम्dwelling, mansion
भवनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootभवन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
स्वयम्himself
स्वयम्:
Karta (Agent-emphasis)
TypeIndeclinable
Rootस्वयम् (अव्यय)
Formअव्यय; आत्मवाचक (reflexive adverb: 'by oneself')
एवindeed
एव:
Sambandha (Particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारणार्थक
हिindeed
हि:
Sambandha (Particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय; हेत्वर्थक/निश्चयार्थक (particle: 'indeed/for')
भास्वरम्shining
भास्वरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootभास्वर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (qualifying 'भवनम्')
सुविचित्रम्very wonderful/variegated
सुविचित्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootसु + विचित्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; उपसर्गपूर्वक-विशेषण; विशेषण (qualifying 'भवनम्')
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक
कृतम्made
कृतम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeVerb
Rootकृ (धातु; क्त-प्रत्यय)
Formभूतकृदन्त (past passive participle, क्त), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मणि (made)
त्वष्ट्राby Tvaṣṭṛ (divine artisan)
त्वष्ट्रा:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootत्वष्टृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन
मनोरमम्delightful
मनोरमम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootमनोरम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समास: मनस् + रम (कर्मधारय/बहुव्रीहि-प्रायः); विशेषण
वण्डीगृहम्Vaṇḍī’s house/pavilion
वण्डीगृहम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवण्डी + गृह (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समास: वण्डी-गृह (तत्पुरुष: 'house of Vaṇḍī')
मनोज्ञम्pleasing
मनोज्ञम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootमनोज्ञ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समास: मनस् + ज्ञ (तत्पुरुष/उपपद-प्रायः); विशेषण
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक
तथाthus
तथा:
Sambandha (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक
एवindeed
एव:
Sambandha (Particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारणार्थक
कृतवान्made/constructed
कृतवान्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु; क्तवत्-प्रत्यय)
Formकृदन्त (क्तवत्; perfective past participle used finitely), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्तरि प्रयोग (he made)
स्वयम्himself
स्वयम्:
Karta (Agent-emphasis)
TypeIndeclinable
Rootस्वयम् (अव्यय)
Formअव्यय; आत्मवाचक

Lomaśa (continuing narration)

Tirtha: Kedāra-kṣetra (Kedārakhaṇḍa setting)

Type: kshetra

Scene: A brilliant, intricately patterned mansion for Viṣṇu rises beside Brahmā’s; nearby stands a Vaṇḍī-gṛha—an open pavilion where sages and gandharvas chant hymns, banners fluttering in alpine wind.

V
Viṣṇu
T
Tvaṣṭṛ

FAQs

Sacred geography accommodates multiple divine presences, reflecting harmony and shared reverence in dharma.

The Kedāra/Himālaya sacred setting where residences for major deities are established.

No explicit ritual is stated; the focus is on divine preparations and splendour.