Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 16

Devanagari script

महाविभूत्या संयुक्ताः सर्वे मंगलपाणयः । सालंकृतास्तदा तेषां पत्न्योलंकारमंडिताः

Transliteration

mahāvibhūtyā saṃyuktāḥ sarve maṃgalapāṇayaḥ | sālaṃkṛtāstadā teṣāṃ patnyolaṃkāramaṃḍitāḥ

Translation

Alle, mit großer Hoheit begabt und mit glückverheißenden Gaben in den Händen, waren damals prächtig geschmückt; und ihre Gemahlinnen erstrahlten in herrlichen Zierden.

Word by Word

• महाविभूत्या: with great splendor/majesty
• महाविभूत्या: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: महाविभूति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया (करण/साधन), एकवचन; समासः—महती च सा विभूतिः (कर्मधारय)

• संयुक्ताः: joined/associated
• संयुक्ताः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सम्+युज् (धातु) → संयुक्त (कृदन्त/प्रातिपदिक)
• Form: भूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषणम्

• सर्वे: all
• सर्वे: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषणम्

• मंगलपाणयः: those with auspicious hands
• मंगलपाणयः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मंगल+पाणि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; समासः—मंगलः पाणिः यस्य/येषाम् (षष्ठी-तत्पुरुष/बहुव्रीहि-भावार्थे प्रचलितः); यहाँ नामरूपेण बहुवचन

• सालंकृताः: adorned, well-decorated
• सालंकृताः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: स+अलंकृत (प्रातिपदिक; अलं+कृ धातु → अलंकृत, क्त)
• Form: भूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; उपसर्गपूर्वक (स- = सहित)

• तदा: then
• तदा: Adhikarana (Location/Time/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तदा (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय (adverb of time)

• तेषाम्: of them
• तेषाम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम)
• Form: षष्ठी, बहुवचन; सर्वनाम-रूप

• पत्न्यः: wives
• पत्न्यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पत्नी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

• अलंकारमंडिताः: adorned with ornaments
• अलंकारमंडिताः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: अलंकार+मण्डित (प्रातिपदिक; मण्ड् धातु → मण्डित, क्त)
• Form: भूतकृदन्त (क्त), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; समासः—अलंकारैः मण्डिताः (तृतीया-तत्पुरुष)

Speaker

Lomaharṣaṇa (Sūta), narrating to the sages (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kedāra / Kedāranātha

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A Himalayan pilgrimage assembly: men holding auspicious gifts, women richly ornamented, all poised to proceed toward Maheśvara’s presence.

Characters & Entities

• Patnī (wives)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Auspicious intention expressed through gifts and orderly preparation is presented as dharmic participation in sacred events.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kedāra’s holy region, portrayed as a stage for auspicious gatherings honoring Śiva.

What ritualistic prescription is mentioned?

No fixed prescription; it indicates maṅgala-upahāra (auspicious offerings) as part of ceremonial conduct.