Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 48

तथैव देवासुरयक्षदानवा नागाः पतंगाप्सरसो महर्षयः । समेत्य सर्वे परिवक्तुमीशमूचुस्तदानीं शिरसा प्रणम्य

tathaiva devāsurayakṣadānavā nāgāḥ pataṃgāpsaraso maharṣayaḥ | sametya sarve parivaktumīśamūcustadānīṃ śirasā praṇamya

Ebenso versammelten sich Devas, Asuras, Yakṣas, Dānavas, Nāgas, Vögel, Apsaras und große Ṛṣis allesamt. Mit geneigtem Haupt in Verehrung redeten sie daraufhin gemeinsam zu Īśa (Śiva).

तथाthus/likewise
तथा:
Kriyāviśeṣaṇa (Manner)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय (adverb)
एवindeed/just
एव:
Sambandha (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय (emphatic particle)
देव-असुर-यक्ष-दानवाःgods, asuras, yakṣas, and dānavas
देव-असुर-यक्ष-दानवाः:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक) + असुर (प्रातिपदिक) + यक्ष (प्रातिपदिक) + दानव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; इतरेतर-द्वन्द्व
नागाःnāgas (serpent beings)
नागाः:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootनाग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन
पतंग-अप्सरसःbirds and apsarases
पतंग-अप्सरसः:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootपतंग (प्रातिपदिक) + अप्सरस् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (अप्सरसः-प्रधान), प्रथमा (1), बहुवचन; इतरेतर-द्वन्द्व
महर्षयःgreat sages
महर्षयः:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootमहर्षि (प्रातिपदिक; महा+ऋषि)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन
समेत्यhaving assembled/come together
समेत्य:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial action)
TypeIndeclinable
Rootसम्+इ (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (absolutive)
सर्वेall
सर्वे:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; समस्त-समूहवाचक
परिवक्तुम्to address/speak to
परिवक्तुम्:
Prayojana (Purpose)
TypeIndeclinable
Rootपरि+वच् (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (infinitive)
ईशम्the Lord (Śiva)
ईशम्:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootईश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन
ऊचुःthey said
ऊचुः:
Kriyā (Verb)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; परस्मैपद
तदानीम्then/at that time
तदानीम्:
Kriyāviśeṣaṇa (Temporal)
TypeIndeclinable
Rootतदानीम् (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb)
शिरसाwith (their) head
शिरसा:
Karaṇa (Instrument)
TypeNoun
Rootशिरस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3), एकवचन
प्रणम्यhaving bowed
प्रणम्य:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial action)
TypeIndeclinable
Rootप्र+नम् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (absolutive)

Narrator (Sūta/Lomaharṣaṇa tradition, Mahēśvarakhaṇḍa narrative voice)

Tirtha: Kedāra

Type: kshetra

Listener: null

Scene: A vast assembly—devas, asuras, yakṣas, dānavas, nāgas, birds, apsarases, and maharṣis—gathers and bows in unison, then addresses Śiva with folded hands.

Ī
Īśa (Śiva)
D
Devas
A
Asuras
Y
Yakṣas
D
Dānavas
N
Nāgas
A
Apsarases
M
Maharṣis

FAQs

Reverence to the Lord is universal: all classes of beings honor Śiva when cosmic dharma is being affirmed.

The verse continues the Kedārakhaṇḍa Himalayan sacred context rather than naming a single tīrtha explicitly.

Praṇāma (bowing with the head) is shown as the appropriate devotional gesture before addressing the Lord.