Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 70

अनया मोहितः कस्मात्तपःस्थोऽहं निरामयः । कुतः कस्माच्च केनेदं कृतमस्ति ममाप्रियम्

anayā mohitaḥ kasmāttapaḥstho'haṃ nirāmayaḥ | kutaḥ kasmācca kenedaṃ kṛtamasti mamāpriyam

„Warum bin ich von ihr betört worden, obwohl ich in Askese verweile und frei von Leiden bin? Woher, aus welchem Grund und durch wen ist mir dieses Unliebsame angetan worden?“

anayāby this (woman/one)
anayā:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (करण), एकवचनम्; सर्वनाम-रूपम् (Instrumental singular feminine)
mohitaḥbewildered, deluded
mohitaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootmuh (धातु) + kta (कृत् प्रत्यय)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; क्त-प्रत्ययान्तः भूतकर्मणि/भावे (past passive participle)
kasmātfrom what? why?
kasmāt:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootkim (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्गे, पञ्चमी-विभक्तिः (अपादान), एकवचनम्; प्रश्नार्थक-सर्वनाम (Ablative singular)
tapaḥsthaḥstanding in austerity; engaged in penance
tapaḥsthaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Roottapas (प्रातिपदिक) + stha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; षष्ठी/सप्तमी-तत्पुरुषः (तपसि स्थितः)
ahamI
aham:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; उत्तमपुरुष-सर्वनाम (Nominative singular)
nirāmayaḥhealthy; free from illness
nirāmayaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootnir-āmaya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; निः-उपसर्गपूर्वक-विशेषण (healthy, free from disease)
kutaḥfrom where? how? why?
kutaḥ:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootkutas (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्ययम्; प्रश्नार्थक-अव्यय (interrogative adverb: whence/why)
kasmātfrom what? why?
kasmāt:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootkim (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपञ्चमी-विभक्तिः, एकवचनम्; प्रश्नार्थक-सर्वनाम (Ablative singular)
caand
ca:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्ययम्; समुच्चय-बोधक-निपात (conjunction)
kenaby whom? by what?
kena:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootkim (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया-विभक्तिः (करण), एकवचनम्; प्रश्नार्थक-सर्वनाम (Instrumental singular)
idamthis
idam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; सर्वनाम (Nominative/Accusative singular neuter)
kṛtamdone; made
kṛtam:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootkṛ (धातु) + kta (कृत् प्रत्यय)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; क्त-प्रत्ययान्तः (done/made)
astiis
asti:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootas (धातु)
Formलट्-लकारः (वर्तमान), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्
mamamy
mama:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्तिः (सम्बन्ध), एकवचनम्; उत्तमपुरुष-सर्वनाम (Genitive singular)
apriyamunpleasant thing; displeasure
apriyam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Roota-priya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; नञ्-पूर्वक (unpleasant)

Śiva (Sadāśiva)

Tirtha: Kedāra (Kedāranātha)

Type: kshetra

Listener: Śaunaka and the Naimiṣāraṇya ṛṣis (implied brāhmaṇa audience)

Scene: An austere Śiva in Himalayan stillness, suddenly inwardly stirred; his face turns from meditative calm to questioning wonder, as if sensing an unseen arrow of desire.

Ś
Śiva
G
Girijā (implied)
M
Moha

FAQs

Tapas must be paired with discernment (viveka); when the mind is shaken, inquiry into causes is itself a dharmic response.

Kedāra-kṣetra as the narrative locus where Śiva’s inner inquiry becomes part of the site’s sacred teaching.

No direct ritual; it highlights the inner practice of questioning and regaining steadiness.