Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 31

न ददासि तृतीयं च पदं मे स्वामिनः कथम् । बलाद्गृह्णामि रे मूढ इत्युक्त्वा तं महासुरम् । बबंध वारुणैः पाशैर्विरोचन सुतं तदा

na dadāsi tṛtīyaṃ ca padaṃ me svāminaḥ katham | balādgṛhṇāmi re mūḍha ityuktvā taṃ mahāsuram | babaṃdha vāruṇaiḥ pāśairvirocana sutaṃ tadā

„Wie kannst du meinem Herrn den dritten Schritt nicht geben? Gibst du ihn nicht, du Tor, so nehme ich ihn mit Gewalt!“ So sprach er und band damals den großen Asura—Bali, Virocanas Sohn—mit Varuṇas Schlingen.

not
:
Nishedha (Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय
ददासिyou give
ददासि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formलट्, परस्मैपद, मध्यमपुरुष, एकवचन
तृतीयम्third
तृतीयम्:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootतृतीय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन; विशेषणम्
and
:
Samuccaya (Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
पदम्step/place
पदम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपद (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया एकवचन
मेmy
मे:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, षष्ठी/चतुर्थी एकवचन; अत्र षष्ठी (genitive: ‘my’)
स्वामिनःof (my) lord/master
स्वामिनः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootस्वामिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी एकवचन (genitive)
कथम्how
कथम्:
Prashna (Interrogative)
TypeIndeclinable
Rootकथम् (अव्यय)
Formप्रश्न-अव्यय
बलात्by force
बलात्:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootबल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी एकवचन; अव्ययीभावार्थे (ablative of cause/manner: ‘by force’)
गृह्णामिI take/seize
गृह्णामि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootग्रह् (धातु)
Formलट्, परस्मैपद, उत्तमपुरुष, एकवचन
रेhey!
रे:
Sambodhana (Address)
TypeIndeclinable
Rootरे (अव्यय)
Formसम्बोधन-निपात (vocative particle)
मूढO fool
मूढ:
Sambodhana (Address)
TypeNoun
Rootमूढ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन एकवचन; विशेषण-रूपेण संबोधनम्
इतिthus
इति:
Vakyartha (Quotation marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/वाक्य-समाप्ति-अव्यय (quotative)
उक्त्वाhaving said
उक्त्वा:
Purvakala (Prior action)
TypeVerb
Rootवच् (धातु) + क्त्वा (कृदन्त)
Formअव्ययकृदन्त (क्त्वा), पूर्वकाल (having said)
तम्him/that one
तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, द्वितीया एकवचन
महासुरम्the great demon
महासुरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमहा (उपसर्ग/पूर्वपद) + असुर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया एकवचन; कर्मधारय-समास (‘great asura’)
बबन्ध(he) bound
बबन्ध:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootबन्ध् (धातु)
Formलिट्-लकार (परोक्षभूत/परिपूर्णभूत), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
वारुणैःwith Varuṇa’s
वारुणैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootवारुण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया बहुवचन; विशेषणम् (Varuṇa-related)
पाशैःnooses/bonds
पाशैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootपाश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया बहुवचन
विरोचनof Virocana
विरोचन:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootविरोचन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी एकवचन (genitive)
सुतम्son
सुतम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसुत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया एकवचन
तदाthen
तदा:
Kala (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb)

Garuḍa (first two pādas); narrator (binding action described)

Tirtha: Kedāra-kṣetra (frame)

Type: kshetra

Listener: Interlocutor/audience (unspecified)

Scene: Vāmana’s agent (here described as binding with Varuṇa’s pāśa) seizes Bali when he refuses the third step; the noose glows like watery cords, subduing the asura king.

G
Garuḍa
B
Bali (Virocana-suta)
V
Viṣṇu (svāmin)
V
Varuṇa (vāruṇa-pāśa)

FAQs

Dharma is upheld by divine agency; when a vow is denied, the cosmic order compels fulfillment.

Indirectly, Kedārakṣetra’s Purāṇic frame glorifies pilgrimage by teaching dharma through exemplars like Bali and Vāmana.

None as a rite; the emphasis is ethical—completion of promised dāna and surrender to divine will.