Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 3
Devanagari script
तथा चक्रुः सुराः सर्वे हित्वा चैवामरावतीम् । बर्हिणो रुपमास्थाय गतः सद्यः पुरंदरः
Transliteration
tathā cakruḥ surāḥ sarve hitvā caivāmarāvatīm | barhiṇo rupamāsthāya gataḥ sadyaḥ puraṃdaraḥ
Translation
So taten es alle Götter und verließen Amarāvatī. Und Purandara (Indra) nahm die Gestalt eines Pfaus an und zog sogleich davon.
Word by Word
तथाthus
तथा:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (adverb of manner)
चक्रुःdid
चक्रुः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd), बहुवचन, परस्मैपद
सुराःthe gods
सुराः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसुर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), बहुवचन
सर्वेall
सर्वे:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण
हित्वाhaving left
हित्वा:
Purvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootहा (धातु) + क्त्वा (कृदन्त)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (Gerund): ‘having abandoned’
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-निपात (conjunction)
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-निपात
अमरावतीम्Amarāvatī
अमरावतीम्:
Karman (कर्म)
TypeNoun
Rootअमरावती (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
बर्हिणःof a peacock
बर्हिणः:
Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootबर्हिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (Genitive/6th), एकवचन
रूपम्form
रूपम्:
Karman (कर्म)
TypeNoun
Rootरूप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
आस्थायhaving assumed
आस्थाय:
Purvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootआ-स्था (धातु) + ल्यप् (कृदन्त)
Formल्यपन्त-अव्ययकृदन्त (Gerund): ‘having assumed/taken’
गतःwent
गतः:
Kriya (क्रिया/गतिवाचक)
TypeVerb
Rootगम् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त (Past participle, active sense), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
सद्यःimmediately
सद्यः:
Kriya-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसद्यः (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb of time)
पुरंदरःPurandara (Indra)
पुरंदरः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपुरंदर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; इन्द्रस्य नाम
Speaker
Lomaśa (narration continues)
Visual Art Cues
Scene: A dramatic moment: devas leaving the jeweled city; Indra transforms into a peacock—iridescent, alert—taking flight or moving swiftly toward the horizon.
Characters & Entities
I
Indra (Purandara)A
AmarāvatīD
DevasP
Peacock (barhin)FAQs
In times of danger, even the powerful adopt humility and concealment; protection of dharma may require prudence.
No tīrtha is praised directly; the verse describes leaving Amarāvatī within the Kedārakhaṇḍa storyline.
None; it is narrative description.