Home›Skanda Purana›Mahesvara Khanda›Kedara Khanda›Adhyaya 18›Shloka 25
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 25

Devanagari script

अदितिरुवाच । नमोनमः कारणकारणाय ते विश्वात्मने विश्वसृजे चिदात्मने । वरेण्यरूपाय परावरात्मने ह्यकुंठबोधाय नमोनमस्ते

Transliteration

aditiruvāca | namonamaḥ kāraṇakāraṇāya te viśvātmane viśvasṛje cidātmane | vareṇyarūpāya parāvarātmane hyakuṃṭhabodhāya namonamaste

Translation

Aditi sprach: Ehrerbietung, Ehrerbietung Dir — der Ursache aller Ursachen; der Seele des Alls und dem Schöpfer des Alls; dem bewussten Selbst. Dir, von höchst verehrungswürdiger Gestalt; dem Selbst, das zugleich transzendent und immanent ist; dessen Erkenntnis ungehindert ist — Ehrerbietung Dir immer wieder.

Word by Word
अदितिःAditi
अदितिः:
Karta (Speaker)
TypeNoun
Rootअदिति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriyā (Predicate)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत), परस्मैपद; प्रथमपुरुष, एकवचन (3rd sg perfect)
नमःsalutation
नमः:
Karma (Act of salutation; implicit)
TypeNoun
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, एकवचन; विसर्गान्त रूप; नमस्कारवाचक (salutation)
नमःsalutation
नमः:
Karma (Act of salutation; implicit)
TypeNoun
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, एकवचन; पुनरुक्ति (emphatic repetition)
कारणकारणायto the cause of causes
कारणकारणाय:
Sampradāna (Recipient)
TypeNoun
Rootकारण + कारण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; चतुर्थी विभक्ति, एकवचन (Dative singular); कर्मधारय (कारणं कारणम्)
तेto you
ते:
Sampradāna (Recipient)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी/षष्ठी विभक्ति, एकवचन (Dative/Genitive singular); अत्र चतुर्थी (to you)
विश्वात्मनेto the soul of the universe
विश्वात्मने:
Sampradāna (Recipient)
TypeNoun
Rootविश्व + आत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; चतुर्थी विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (विश्वस्य आत्मा)
विश्वसृजेto the creator of the universe
विश्वसृजे:
Sampradāna (Recipient)
TypeNoun
Rootविश्व + सृज् (धातु) + क्विप्/अच् → सृज् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; चतुर्थी विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (विश्वं सृजति) कर्तरि कृदन्त (creator)
चिदात्मनेto the consciousness-self
चिदात्मने:
Sampradāna (Recipient)
TypeNoun
Rootचित् (प्रातिपदिक) + आत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; चतुर्थी विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (चितः आत्मा / चैतन्यस्वरूपः)
वरेण्यरूपायto the one of most excellent form
वरेण्यरूपाय:
Sampradāna (Recipient)
TypeNoun
Rootवरेण्य (प्रातिपदिक) + रूप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; चतुर्थी विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय/तत्पुरुष (वरेण्यं रूपं यस्य)
परावरात्मनेto the self of the higher and the lower (transcendent & immanent)
परावरात्मने:
Sampradāna (Recipient)
TypeNoun
Rootपर + अवर + आत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; चतुर्थी विभक्ति, एकवचन; द्वन्द्व (पर+अवर) पूर्वपद, तत्पुरुष-सम्बन्ध (परावरयोः आत्मा)
हिindeed
हि:
Sambandha (Particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (indeed/for)
अकुण्ठबोधायto the one of unobstructed knowledge
अकुण्ठबोधाय:
Sampradāna (Recipient)
TypeNoun
Rootअकुण्ठ (प्रातिपदिक) + बोध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; चतुर्थी विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय (अकुण्ठः बोधः यस्य/अकुण्ठबोधः)
नमःsalutation
नमः:
Karma (Act of salutation; implicit)
TypeNoun
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, एकवचन; नमस्कारवाचक
नमःsalutation
नमः:
Karma (Act of salutation; implicit)
TypeNoun
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, एकवचन; पुनरुक्ति
तेto you
ते:
Sampradāna (Recipient)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी/षष्ठी विभक्ति, एकवचन; अत्र चतुर्थी (to you)
Speaker

Aditi

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kedāra (frame)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Aditi recites a profound hymn with folded hands, eyes steady; Janārdana stands radiant yet gentle; the scene conveys both intimacy and cosmic vastness—subtle universe motifs behind the deity.

Characters & Entities
A
Aditi
V
Viṣṇu (implied as addressed)
K
Kāraṇa-kāraṇa
V
Viśvasṛj

FAQs

Devotion matures into insight: the Lord is praised as both cosmic creator and inner consciousness, beyond limitation.

The hymn occurs within Kedārakhaṇḍa’s sacred narrative, but the verse itself is theological praise rather than site-description.

Stuti (recitation of praise) as part of worship; the verse models a devotional hymn addressed to Viṣṇu.

←Previous Verse
Next Verse→