Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 165

गीर्भिर्यथार्थाभिरभिष्टुतो जनैर्मुनीश्वरैर्देवगणैर्महात्मा । त्वरेण गच्छन्स च यज्ञवाटं प्राप्तस्तदानीं जगदेकबंधुः

gīrbhiryathārthābhirabhiṣṭuto janairmunīśvarairdevagaṇairmahātmā | tvareṇa gacchansa ca yajñavāṭaṃ prāptastadānīṃ jagadekabaṃdhuḥ

Von Menschen, großen Munis und den Scharen der Götter mit passenden, wahrhaftigen Worten gepriesen, eilte jener Großgesinnte dahin und erreichte die Opferstätte des Yajña—den einzigen Freund der ganzen Welt.

गीर्भिःwith words/hymns
गीर्भिः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootगिर् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (Instrumental/3rd), बहुवचन
यथार्थाभिःtruthful/appropriate
यथार्थाभिः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootयथार्थ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; विशेषण (qualifying गीर्भिः)
अभिष्टुतःpraised
अभिष्टुतः:
Kriya (State/क्रिया)
TypeVerb
Rootअभि-स्तु (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle/क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘praised’
जनैःby people
जनैः:
Karana (Agent-in-passive/करण)
TypeNoun
Rootजन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
मुनीश्वरैःby lordly sages
मुनीश्वरैः:
Karana (Agent-in-passive/करण)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक) + ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
देवगणैःby hosts of gods
देवगणैः:
Karana (Agent-in-passive/करण)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक) + गण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
महात्माthe great-souled one
महात्मा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमहत् (प्रातिपदिक) + आत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तृपद/विशेष्य
त्वरेणwith haste
त्वरेण:
Karana (Manner/करण)
TypeNoun
Rootत्वरा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
गच्छन्going
गच्छन्:
Kriya (Concomitant action/सहक्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु) + शतृ (कृदन्त)
Formवर्तमानकाले कृदन्त (present active participle/शतृ), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सहक्रिया
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपात
यज्ञवाटम्the sacrificial enclosure
यज्ञवाटम्:
Karma (Goal/कर्म)
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक) + वाट (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
प्राप्तःarrived
प्राप्तः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-आप् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past participle/क्त; intransitive sense), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘having arrived/arrived’
तदानीम्at that time
तदानीम्:
Kala (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootतदानीम् (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb: ‘at that time’)
जगदेकबन्धुःthe sole friend of the world
जगदेकबन्धुः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootजगत् (प्रातिपदिक) + एक (प्रातिपदिक) + बन्धु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बहुपद-समास (jagat-eka-bandhu)

Lomaharṣaṇa (Sūta) to the sages (deduced)

Tirtha: Bali-yajña-vāṭa (mythic)

Type: kshetra

Listener: null

Scene: Vāmana, praised by people, sages, and hosts of gods with truthful words, hastens and arrives at the yajña enclosure—portrayed as the universal friend moving toward his destined encounter with Bali.

M
Munis
D
Devas
V
Vāmana/Viṣṇu (implied as jagadekabandhu)

FAQs

True praise aligns with truth (yathārtha); devotion and recognition of the Lord’s guardianship support dharma in the world.

The yajñavāṭa (sacrificial arena) is the immediate setting; the Kedārakhaṇḍa frame continues to sacralize the broader Himalayan narrative space.

Stuti (hymns of praise) in a yajña context—honoring the divine with truthful words.