Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 96

Devanagari script

दधीचिनामा मुनिवृंदवर्यः शिवप्रियः शिवदीक्षाभियुक्तः । परोपकारार्थमिदं कलेवरं शीघ्रं स विप्रोऽत्यजदात्मना तदा

Transliteration

dadhīcināmā munivṛṃdavaryaḥ śivapriyaḥ śivadīkṣābhiyuktaḥ | paropakārārthamidaṃ kalevaraṃ śīghraṃ sa vipro'tyajadātmanā tadā

Translation

Da gab der erhabene Weise Dadhīci—der Vorzüglichste unter den Munis, Śiva lieb und fest in Śivas Dīkṣā gegründet—aus eigenem Willen rasch diesen Leib auf, ihn zum Wohl der anderen darbringend.

Word by Word

• दधीचिनामा: named Dadhīci
• दधीचिनामा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: दधीचि + नामन् (प्रातिपदिक)
• Form: समासः (दधीचिः नाम यस्य), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (Nominative singular)

• मुनिवृन्दवर्यः: the best among groups of sages
• मुनिवृन्दवर्यः: Karta (Apposition/कर्ता-विशेषण)
• Type: Noun
• Root: मुनि + वृन्द + वर्य (प्रातिपदिक)
• Form: समासः (मुनिवृन्देषु वर्यः), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (Nominative singular)

• शिवप्रियः: dear to Śiva
• शिवप्रियः: Karta (Qualifier/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: शिव + प्रिय (प्रातिपदिक)
• Form: समासः (शिवस्य प्रियः), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्तृविशेषणम्

• शिवदीक्षाभियुक्तः: engaged in Śiva-initiation
• शिवदीक्षाभियुक्तः: Karta (Qualifier/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: शिवदीक्षा + अभियुक्त (प्रातिपदिक)
• Form: समासः (शिवदीक्षायाम् अभियुक्तः), ‘अभि + युज्’ धातोः क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• परोपकारार्थम्: for others’ welfare
• परोपकारार्थम्: Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
• Type: Indeclinable
• Root: पर + उपकार + अर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययीभाव-समासः (परोपकारस्य अर्थम्), अव्यय, प्रयोजनवाचक (for the sake of others’ benefit)

• इदम्: this
• इदम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (Accusative singular)

• कलेवरम्: body
• कलेवरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: कलेवर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (Accusative singular)

• शीघ्रम्: quickly
• शीघ्रम्: Sambandha (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: शीघ्रम् (अव्यय)
• Form: अव्यय, क्रियाविशेषण (quickly)

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (Nominative singular)

• विप्रः: the brahmin
• विप्रः: Karta (Apposition/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: विप्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (Nominative singular)

• अत्यजत्: abandoned / gave up
• अत्यजत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अति + त्यज् (धातु)
• Form: लुङ्-लकार (Aorist), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• आत्मना: by himself
• आत्मना: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: आत्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन (Instrumental singular)

• तदा: then
• तदा: Sambandha (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: तदा (अव्यय)
• Form: अव्यय, कालवाचक (then)

Speaker

Deductive: Lomaharṣaṇa (Sūta) narrating to the sages (Mahēśvarakhaṇḍa narrative frame)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kedāra-kṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Sage Dadhīci, radiant with Śiva’s favor, resolves to abandon his body for the good of the worlds; devas appear reverent; the moment is heroic yet devotional, with a sense of sacred offering.

Characters & Entities

• Dadhīci
• Śiva

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

True dharma culminates in self-offering for the good of the world, grounded in devotion to Śiva and inner mastery.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The larger narrative belongs to Kedārakhaṇḍa (Kedāra/Kedārnāth sacred geography), though this verse highlights Dadhīci’s exemplary virtue rather than a single shrine.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit rite is prescribed; the verse emphasizes Śiva-dīkṣā (initiation/discipline) and the dharmic ideal of paropakāra (benefiting others).