Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 22

स्तुतिभिः प्रणिपातैश्च तथा सर्वैः सुरासुरैः । तत्र स्थितो महादेवो नाभ्युत्थानाभिवादने । चकारास्य ततः क्रुद्धो दक्षो वचनब्रवीत्

stutibhiḥ praṇipātaiśca tathā sarvaiḥ surāsuraiḥ | tatra sthito mahādevo nābhyutthānābhivādane | cakārāsya tataḥ kruddho dakṣo vacanabravīt

Mit Hymnen gepriesen und von allen – Göttern wie Asuras – verehrt, stand Mahādeva dort, doch er erhob sich nicht zum Gruß. Da sprach Dakṣa voller Zorn diese Worte.

स्तुतिभिःwith praises
स्तुतिभिः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootस्तुति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
प्रणिपातैःwith prostrations
प्रणिपातैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootप्रणिपात (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
and
:
Sambandha (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय
तथाalso
तथा:
Sambandha (Adverbial/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; ‘also/likewise’
सर्वैःby all
सर्वैः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; विशेषण (qualifying ‘सुरासुरैः’)
सुरासुरैःby gods and demons
सुरासुरैः:
Kartr (Agent in passive/कर्ता)
TypeNoun
Rootसुर (प्रातिपदिक) + असुर (प्रातिपदिक)
Formद्वन्द्व-समास (इतरेतर-द्वन्द्व: ‘सुराश्च असुराश्च’), पुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक अव्यय (locative adverb)
स्थितःstood, remained
स्थितः:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्था (धातु) → स्थित (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (PPP used in active sense), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘stood/was present’
महादेवःMahādeva
महादेवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमहा (प्रातिपदिक) + देव (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (‘महान् देवः’), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
not
:
Sambandha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक अव्यय (negation)
अभ्युत्थानin rising up (to greet)
अभ्युत्थान:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootअभि-उत्-स्था (धातु) → अभ्युत्थान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; ‘in rising up (to greet)’ (as member of द्वन्द्व)
अभिवादनेin salutation
अभिवादने:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootअभि-वद् (धातु) → अभिवादन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; ‘in salutation’
चकारdid
चकार:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; ‘did’
अस्यof him
अस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; ‘of him/for him’
ततःthen
ततः:
Sambandha (Adverbial/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रम/हेतुवाचक (then/thereupon)
क्रुद्धःangry
क्रुद्धः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootक्रुध् (धातु) → क्रुद्ध (कृदन्त)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्ययान्त PPP used adjectivally), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (qualifying ‘दक्षः’)
दक्षःDakṣa
दक्षः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
वचनम्words, speech
वचनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवचन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
अब्रवीत्spoke
अब्रवीत्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलङ् (Imperfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; ‘said/spoke’

Sūta (Lomaharṣaṇa)

Listener: Viprāḥ / Ṛṣayaḥ

Scene: A charged court-like sacred gathering: devas and asuras offer hymns and prostrations; Mahādeva stands unmoved, inwardly absorbed; Dakṣa’s face tightens with anger as he begins to speak harsh words—an instant before the rupture.

M
Mahādeva (Śiva)
D
Dakṣa
D
Devas
A
Asuras

FAQs

External protocol and ego can clash with divine transcendence; Dakṣa’s anger becomes the seed of later downfall.

The scene continues at Naimiṣāraṇya, a famed tīrtha-forest of Purāṇic discourse.

No prescription; it references social-ritual etiquette (rising and greeting) as the point of conflict.