Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 7

Devanagari script

प्रार्थितं चामुना हृत्स्थं मया चास्मै प्रतिश्रुतम् । त्वां मित्रं तत्परिज्ञाने धृत्वा हृदि चिरायुषम्

Transliteration

prārthitaṃ cāmunā hṛtsthaṃ mayā cāsmai pratiśrutam | tvāṃ mitraṃ tatparijñāne dhṛtvā hṛdi cirāyuṣam

Translation

Was er erbat, kam aus dem Herzen, und ich habe es ihm zugesagt. Dich als Freund zum Verständnis dieser Sache im Herzen tragend, bin ich — Cirāyu — gekommen.

Word by Word

• प्रार्थितम्: requested
• प्रार्थितम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Verb
• Root: प्र-अर्थ् (धातु)
• Form: भूतकालिक कृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘asked/requested’

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक अव्यय (conjunction)

• अमुना: by that (person)
• अमुना: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: अदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन

• हृत्स्थम्: situated in the heart
• हृत्स्थम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: हृत् (प्रातिपदिक) + स्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (हृदि स्थितम्)

• मया: by me
• मया: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: तृतीया-विभक्ति, एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक अव्यय

• अस्मै: to him
• अस्मै: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति, एकवचन

• प्रतिश्रुतम्: promised
• प्रतिश्रुतम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Verb
• Root: प्रति-श्रु (धातु)
• Form: भूतकालिक कृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘promised’

• त्वाम्: you
• त्वाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• मित्रम्: friend
• मित्रम्: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: मित्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; संबोधनार्थे अपि (as ‘friend’)

• तत्: of that
• तत्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-एकवचन (समासपूर्वपद-रूपेण)

• परिज्ञाने: in (the act of) knowing fully
• परिज्ञाने: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: परिज्ञान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन

• धृत्वा: having held/kept
• धृत्वा: Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: धृ (धातु)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (absolutive)

• हृदि: in the heart
• हृदि: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: हृद्/हृत् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन

• चिरायुषम्: long-lived (one)
• चिरायुषम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: चिर (प्रातिपदिक) + आयुस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय/तत्पुरुषार्थे (चिरम् आयुः यस्य)

Speaker

Cirāyu

Visual Art Cues

Scene: Cirāyu speaks with sincerity, hand near the heart, recalling a petitioner’s heartfelt request and his own promise; he addresses a confidant-friend whose counsel he values.

Characters & Entities

• Cirāyu
• Mitra (friend, addressed person)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Dharma is upheld through truthfulness and fidelity: a promise given from the heart compels righteous follow-through.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No site is named; the verse emphasizes ethical bonds within the narrative.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it concerns a vow/promise and seeking clarity through a trusted companion.