Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 16

Devanagari script

तव कीर्तिसमुच्छेदः सांप्रतं वसुधातले । संजातश्चिरकालेन गत्वा तां कुरु नूतनाम्

Transliteration

tava kīrtisamucchedaḥ sāṃprataṃ vasudhātale | saṃjātaścirakālena gatvā tāṃ kuru nūtanām

Translation

Jetzt, auf Erden, ist nach langer Zeit dein Ruhm gleichsam abgeschnitten worden. Geh dorthin und mache diesen Ruhm wieder neu.

Word by Word

• तव: your
• तव: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी, एकवचन

• कीर्ति-समुच्छेदः: the destruction of (your) fame
• कीर्ति-समुच्छेदः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: कीर्ति (प्रातिपदिक) + समुच्छेद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुष-समास (षष्ठी-तत्पुरुष: ‘कीर्तेः समुच्छेदः’)

• साम्प्रतम्: now
• साम्प्रतम्: Kala (Time/काल)
• Type: Indeclinable
• Root: साम्प्रतम् (अव्यय)
• Form: अव्यय; कालवाचक (at present/now)

• वसुधा-तले: on the earth’s surface
• वसुधा-तले: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: वसुधा (प्रातिपदिक) + तल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; सप्तमी, एकवचन; तत्पुरुष-समास (षष्ठी-तत्पुरुष: ‘वसुधायाः तलम्’)

• संजातः: has arisen/occurred
• संजातः: Karta (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सम् + जन् (धातु) → संजात (कृदन्त)
• Form: भूतकृदन्त (क्त); पुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; ‘कीर्तिसमुच्छेदः’ इति विशेषण

• चिर-कालेन: after a long time
• चिर-कालेन: Kala/Hetu (Time-instrumental/काल-हेतु)
• Type: Noun
• Root: चिर (प्रातिपदिक) + काल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; तृतीया, एकवचन; कर्मधारय-समास (‘चिरः कालः’); करण/हेतु-भाव (after a long time)

• गत्वा: having gone
• गत्वा: Purvakriya (Prior action/पूर्वक्रिया)
• Type: Indeclinable
• Root: गम् (धातु) → गत्वा (क्त्वान्त)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund); पूर्वक्रिया (having gone)

• ताम्: that (fame)
• ताम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; ‘कीर्तिम्’ (अध्याहृत) प्रति निर्देश

• कुरु: make
• कुरु: Kriya (Command/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लोट् (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• नूतनाम्: new/renewed
• नूतनाम्: Karma (Object qualifier/कर्मविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: नूतन (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; ‘ताम्’ इति विशेषण

Speaker

Brahmā (continuation of ‘brahmovāca’ context)

Skanda Dialogue

Listener: Indradyumna

Visual Art Cues

Scene: Brahmā points toward earth as if unveiling a distant globe; the king receives a ‘mission’ to restore his renown—imagery of a fading inscription being re-engraved, or a broken temple spire being rebuilt.

Characters & Entities

• Brahmā
• Indradyumna

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Time diminishes worldly remembrance; one must repeatedly re-establish dharma and public benefit to keep virtue alive in society.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific site is named; the verse emphasizes earthly action as the arena for renewing kīrti.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit ritual; the implied prescription is renewed dharmic action that generates spotless fame.