Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 13

दुर्मते भोः किमेतत्त्वं कुरुषे पापनिश्चयः । देवीकुण्डे क्षालयसि मुखं पादौ करौ च यत्

durmate bhoḥ kimetattvaṃ kuruṣe pāpaniścayaḥ | devīkuṇḍe kṣālayasi mukhaṃ pādau karau ca yat

„O du Tor im Geiste! Was tust du da in sündhafter Absicht—du wäschst Gesicht, Füße und Hände im Devī-kuṇḍa?“

दुर्मतेO evil-minded one
दुर्मते:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदुर्-मत (प्रातिपदिक)
Formसमास: कर्मधारय (दुष्टा मतिः यस्य); पुंलिङ्ग; सम्बोधन विभक्ति; एकवचन (Vocative singular)
भोःO!
भोः:
Sambodhana (Address particle/सम्बोधन)
TypeIndeclinable
Rootभोः (अव्यय)
Formअव्यय; सम्बोधन-निपात (vocative particle)
किम्what
किम्:
Karma (Object of ‘do’/कर्म)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया; एकवचन (interrogative “what”)
एतत्this
एतत्:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया; एकवचन; विशेषण (demonstrative)
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/सामान्य; प्रथमा विभक्ति; एकवचन (2nd person pronoun)
कुरुषेdo (you)
कुरुषे:
Kriyā (Main verb/क्रिया)
TypeVerb
Root√कृ (धातु)
Formलट् (वर्तमान); मध्यमपुरुष; एकवचन; आत्मनेपद
पापनिश्चयःone resolved on sin
पापनिश्चयः:
Karta (Subject apposition/कर्ता-विशेषण)
TypeNoun
Rootपाप-निश्चय (प्रातिपदिक)
Formसमास: षष्ठी-तत्पुरुष (पापस्य निश्चयः); पुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति; एकवचन
देवीकुण्डेin the Devī’s pond
देवीकुण्डे:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootदेवी-कुण्ड (प्रातिपदिक)
Formसमास: षष्ठी-तत्पुरुष (देव्याः कुण्डम्); नपुंसकलिङ्ग; सप्तमी विभक्ति; एकवचन (Locative singular)
क्षालयसिyou wash
क्षालयसि:
Kriyā (Main verb/क्रिया)
TypeVerb
Root√क्षल् (धातु)
Formलट् (वर्तमान); मध्यमपुरुष; एकवचन; परस्मैपद
मुखम्face
मुखम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमुख (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति; एकवचन
पादौ(your) two feet
पादौ:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति; द्विवचन
करौ(your) two hands
करौ:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति; द्विवचन
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक (conjunction)
यत्since/that
यत्:
Hetu (Reason marker/हेतु)
TypeIndeclinable
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत्; सम्बन्धबोधक (relative particle: “since/that”)

Unidentified being/guardian standing above (ūparistha)

Tirtha: Devī-kuṇḍa

Type: kund

Scene: A guardian/attendant confronts Bhīma at the Devī-kuṇḍa, accusing him of polluting intent as he washes face, feet, and hands; the stepped pond and temple precinct frame the confrontation.

D
Devī-kuṇḍa
B
Bhīma (implied as Vṛkodara)

FAQs

Treat divine waters as a sanctified offering-space, not as ordinary washing water.

Devī-kuṇḍa, explicitly named and defended as a sacred reservoir of the Goddess.

Do not wash face, feet, or hands inside Devī-kuṇḍa; maintain the pond’s ritual sanctity.