Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 53

एवं कामाख्यया प्रोक्ता सा च कामकटंकटा । त्यक्त्वा क्रोधं च संवृत्य गात्राणि प्रणता च माम्

evaṃ kāmākhyayā proktā sā ca kāmakaṭaṃkaṭā | tyaktvā krodhaṃ ca saṃvṛtya gātrāṇi praṇatā ca mām

So, als ich sie mit dem Namen „Kāmākhyā“ ansprach, gab sie—Kāmakaṭaṃkaṭā—ihren Zorn auf, fasste sich, zügelte ihre Glieder und verneigte sich ehrfürchtig vor mir.

evamthus
evam:
Adverbial (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootevam (अव्यय)
Formप्रकारवाचक अव्यय (adverb of manner)
kāmākhyayāby (one) named Kāmā
kāmākhyayā:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootkāma (प्रातिपदिक) + ākhya (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; तत्पुरुष: ‘काम-आख्या’ = named Kāma; करण/हेतु-भाव
proktāwas spoken (to)/was addressed
proktā:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootprokta (कृदन्त; √vac (धातु) with pra-)
Formभूतकृदन्त (क्त), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मणि/भावे प्रयोग: ‘was spoken/was addressed’
she
:
Karta/Subject (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; सर्वनाम
caand
ca:
Connector (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
kāmakaṭaṃkaṭā(she) Kāmakaṭaṃkaṭā (name)
kāmakaṭaṃkaṭā:
Apposition (समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootkāma (प्रातिपदिक) + kaṭaṃkaṭā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; कर्मधारय/नामधेय: ‘काम-काṭaṃkaṭā’ (proper name/epithet)
tyaktvāhaving abandoned
tyaktvā:
Pūrvakāla-kriyā (Prior action)
TypeIndeclinable
Roottyaktvā (कृदन्त; √tyaj (धातु))
Formक्त्वान्त अव्यय (gerund/absolutive)
krodhamanger
krodham:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootkrodha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
caand
ca:
Connector (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
saṃvṛtyahaving restrained/covered
saṃvṛtya:
Pūrvakāla-kriyā (Prior action)
TypeIndeclinable
Rootsaṃvṛtya (कृदन्त; √vṛ (धातु) with sam-)
Formक्त्वान्त अव्यय (gerund/absolutive); ‘covering/controlling’
gātrāṇilimbs/body
gātrāṇi:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootgātra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), बहुवचन
praṇatābowed down
praṇatā:
Karta/Subject (कर्ता)
TypeAdjective
Rootpraṇata (कृदन्त; √nam (धातु) with pra-)
Formभूतकृदन्त (क्त), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (sā)
caand
ca:
Connector (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
māmme
mām:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formद्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; उत्तमपुरुष सर्वनाम

Lomaharṣaṇa (Sūta), narrating

Type: kshetra

Listener: Bhāratarṣabha (contextual addressee in the passage)

Scene: A dramatic yet calming moment: a powerful female figure (Kāmakaṭaṃkaṭā) with fierce aspect softens, lowers her gaze, folds hands, and bows to the speaker; bodily restraint is emphasized (limbs drawn inward).

K
Kāmākhyā
K
Kāmakaṭaṃkaṭā

FAQs

True devotion begins with inner restraint—abandoning anger and bowing with humility.

The episode centers on Kāmākhyā and her sanctified locale (Kāmākhyā-kṣetra) within this Kaumārikākhaṇḍa narrative.

No explicit rite is prescribed here; the emphasis is on ethical discipline (krodha-nirodha) and reverential submission (praṇāma).