Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 41

तिष्ठत्वात्मगुणो यच्च तीर्थराजेन वर्णितः । तत्र को विगुणो नाम मिथ्यावादी यतो गुणः

tiṣṭhatvātmaguṇo yacca tīrtharājena varṇitaḥ | tatra ko viguṇo nāma mithyāvādī yato guṇaḥ

„Es bleibe unverändert die innere Tugend, die der ‚König der Tīrthas‘ pries. Wer könnte dort ‚ohne Verdienst‘ heißen? Denn die Tugend selbst würde zur Lügnerin.“

तिष्ठतुlet (it/he) stand/remain
तिष्ठतु:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular); परस्मैपदम्
आत्मगुणःone's own merit/quality
आत्मगुणः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootआत्मन् (प्रातिपदिक) + गुण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular); षष्ठी-तत्पुरुषः (one's own qualities)
यत्which/that
यत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom./Acc.), एकवचन (Singular)
and
:
Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-निपात (conjunction)
तीर्थराजेनby the king of pilgrimage-places
तीर्थराजेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतीर्थराज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन (Singular); षष्ठी-तत्पुरुषः (king of tīrthas)
वर्णितःdescribed
वर्णितः:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootवर्णय् (धातु)
Formकृदन्त (past passive participle/क्त), पुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मणि-प्रयोग (passive sense)
तत्रthere/in that matter
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (adverb of place)
कःwho
कः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootक (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
विगुणःwithout merit/defective
विगुणः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootविगुण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
नामindeed/so-called
नाम:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootनाम (अव्यय)
Formनिपात (particle: 'indeed/so-called')
मिथ्यावादीa liar
मिथ्यावादी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमिथ्या (अव्यय) + वादिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः (one who speaks falsely)
यतःsince/because
यतः:
Sambandha (Cause/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयतः (अव्यय)
Formहेतुवाचक-अव्यय (causal conjunction: 'since/because')
गुणःmerit/quality
गुणः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगुण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

Guha (Skanda/Kārttikeya)

Tirtha: महीसागर-संगम

Type: sangam

Scene: ऋषि-सभा या तट-निकट संवाद; ‘तीर्थराज’ के कथन का स्मरण; एक पक्ष गुण-स्थापन करता है, दूसरा पक्ष मौन/लज्जित।

G
Guha
T
Tīrtharāja
G
Guṇa

FAQs

Intrinsic virtue stands on its own; labeling it ‘faulty’ distorts truth—dharma must align with satya.

The same Tīrtharāja/mahī-sāgara-saṅgama tīrtha is defended as inherently meritorious.

None; it argues for truthful evaluation of a tīrtha’s merit rather than imposing a punitive decree.