Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 143

Devanagari script

यश्चाश्विने कृष्णचतुर्दशीदिने रात्रौ समभ्यर्चति लिंगमेतन् । स्नात्वा अहल्यासरसि प्रधाने श्रद्धाय सर्वं प्रविधाय भक्तितः

Transliteration

yaścāśvine kṛṣṇacaturdaśīdine rātrau samabhyarcati liṃgametan | snātvā ahalyāsarasi pradhāne śraddhāya sarvaṃ pravidhāya bhaktitaḥ

Translation

Und wer auch immer in der Nacht des vierzehnten Mondtages (Caturdaśī) der dunklen Monatshälfte im Monat Āśvina diesen Liṅga verehrt—nachdem er im erhabensten Ahalyā-See gebadet und alles in Glauben und Bhakti vollzogen hat—

Word by Word

• यः: who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सम्बन्ध (relative pronoun)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयबोधक-निपात

• आश्विने: in (the month) Āśvina
• आश्विने: Adhikarana (Time/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: आश्विन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; मास-विशेषण (in the month of Āśvina)

• कृष्णचतुर्दशीदिने: on the day of the dark fortnight’s fourteenth (caturdaśī)
• कृष्णचतुर्दशीदिने: Adhikarana (Time/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: कृष्ण (प्रातिपदिक) + चतुर्दशी (प्रातिपदिक) + दिन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; तत्पुरुष (कृष्णायां चतुर्दश्यां दिने)

• रात्रौ: at night
• रात्रौ: Adhikarana (Time/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: रात्रि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन

• समभ्यर्चति: worships duly
• समभ्यर्चति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम्-अभि-अर्च् (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• लिङ्गम्: liṅga
• लिङ्गम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• एतत्: this
• एतत्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम-विशेषण

• स्नात्वा: having bathed
• स्नात्वा: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्ना (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund)

• अहल्यासरसि: in Ahalyā’s lake
• अहल्यासरसि: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: अहल्या (प्रातिपदिक) + सरस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; तत्पुरुष (अहल्यायाः सरसि)

• प्रधाने: chief, principal
• प्रधाने: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: प्रधान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; विशेषण (qualifying सरसि)

• श्रद्धया: with faith
• श्रद्धया: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: श्रद्धा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन

• सर्वम्: everything
• सर्वम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• प्रविधाय: having duly performed/arranged
• प्रविधाय: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र-वि-धा (धातु)
• Form: क्त्वान्त-प्रयोगः (absolutive/gerund; irregular/variant form for प्रविधाय = having arranged/performed)

• भक्तितः: out of devotion
• भक्तितः: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Noun
• Root: भक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, पञ्चमी (Ablative), एकवचन; हेतौ/कारणे (out of devotion)

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) to the sages (deduced from Māheśvarakhaṇḍa context)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Ahalyā-saras

Type: kund

Skanda Dialogue

Listener: Pārtha (contextual)

Visual Art Cues

Scene: Autumn night at a lakeside tīrtha: pilgrims bathe at dusk, then proceed with lamps to a liṅga shrine for nocturnal worship on kṛṣṇa caturdaśī; atmosphere of faith and ritual precision.

Characters & Entities

• Āśvina
• Kṛṣṇa-caturdaśī
• Ahalyā-saras
• Liṅga

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Faithful observance—tīrtha-bath plus night worship of Śiva—intensifies spiritual merit.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Ahalyā-saras (Ahalyā Lake) together with the Gautama-established Liṅga.

What ritualistic prescription is mentioned?

Snāna in Ahalyā-saras and night-time arcana of the liṅga on Āśvina kṛṣṇa caturdaśī.