Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 13

त्रैलोक्ये यानि तीर्थानि गंगाद्याः सरितस्तथा । तेषां स फलमाप्नोति कोटितीर्थावगाहनात्

trailokye yāni tīrthāni gaṃgādyāḥ saritastathā | teṣāṃ sa phalamāpnoti koṭitīrthāvagāhanāt

Welche heiligen Furten es auch in den drei Welten gibt und die heiligen Flüsse, beginnend mit der Gaṅgā — ihre gesamte Frucht erlangt man allein durch das Bad in Koṭitīrtha.

त्रैलोक्येin the three worlds
त्रैलोक्ये:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootत्रैलोक्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन; समासः—त्रयाणां लोकानां समाहारः (षष्ठी-तत्पुरुष)
यानिwhich
यानि:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), बहुवचन; सम्बन्धक-विशेषणम् (relative pronoun)
तीर्थानिpilgrimage places
तीर्थानि:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), बहुवचन
गङ्गाद्याः(rivers) beginning with Gaṅgā
गङ्गाद्याः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगङ्गा + आदि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), बहुवचन; समासः—गङ्गा आदिः यसाम् (आदि-समासः/तत्पुरुष-प्रायः)
सरितःrivers
सरितः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसरित् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), बहुवचन
तथाlikewise
तथा:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक-क्रियाविशेषणम् (adverb: 'likewise/also')
तेषाम्of those
तेषाम्:
Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), बहुवचन; सर्वनाम
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; सर्वनाम
फलम्fruit/result
फलम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootफल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन
आप्नोतिattains
आप्नोति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootआप् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
कोटितीर्थावगाहनात्from bathing in Koṭitīrtha
कोटितीर्थावगाहनात्:
Hetu/Apadana (Cause/Ablative/हेतु/अपादान)
TypeNoun
Rootकोटि + तीर्थ + अवगाहन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (5th/Ablative), एकवचन; समासः—कोटितीर्थस्य अवगाहनम् (षष्ठी-तत्पुरुष)

Lomaharṣaṇa (Sūta) to the sages (deduced)

Tirtha: Koṭitīrtha

Type: ghat

Listener: Pārtha

Scene: Pilgrims bathe at a luminous ford named Koṭitīrtha; above the waters appear symbolic streams of Gaṅgā and other celestial rivers, suggesting ‘all tīrthas gathered’ into one confluence.

K
Koṭitīrtha
G
Gaṅgā
T
Trailokya
T
Tīrthas

FAQs

A supremely sanctified tīrtha can concentrate the merit of many pilgrimages into a single act of reverent bathing.

Koṭitīrtha is exalted as equal in fruit to all tīrthas and even famed rivers like the Gaṅgā.

Avagāhana—ritual bathing/immersion at Koṭitīrtha.