Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 10

दत्त्वा हरति तद्भूयो जायते कृकलासकः । कुपितानप्रसाद्यैव पूज्यान्स्याच्छीर्षरोगवान्

dattvā harati tadbhūyo jāyate kṛkalāsakaḥ | kupitānaprasādyaiva pūjyānsyācchīrṣarogavān

Wer, nachdem er gegeben hat, es wieder an sich nimmt, wird als Eidechse geboren. Und wer, ohne Versöhnung zu suchen, die Verehrungswürdigen unzufrieden zurücklässt, wird von Kopfkrankheiten befallen.

दत्त्वाhaving given
दत्त्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Root√दा (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund), पूर्वकालिक क्रिया
हरतिsteals/takes away
हरति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√हृ (धातु)
Formलट् (वर्तमानकाल), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
तत्that (thing)
तत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; सर्वनाम
भूयःagain
भूयः:
Avyaya (Adverb/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootभूयस्/भूयः (अव्यय)
Formअव्यय (पुनरर्थक/again)
जायतेis born
जायते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√जन् (धातु)
Formलट् (वर्तमानकाल), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
कृकलासकःa lizard
कृकलासकः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकृकलासक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
कुपितान्the angered (ones)
कुपितान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकुपित (कृदन्त-प्रातिपदिक; √कुप्)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त विशेषण-प्रयोगः
अप्रसाद्यwithout appeasing
अप्रसाद्य:
Purvakala (Prior action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootअ + प्रसाद्य (कृदन्त; प्र + √सद्/√साद् caus.)
Formल्यप्/क्त्वान्त-समकक्ष अव्यय (gerund), नकारार्थक-उपसर्गयुक्त; ‘प्रसाद्य’ = प्रसन्नं कृत्वा, ‘अप्रसाद्य’ = अप्रसन्नं कृत्वा/अनुनयम् अकृत्वा
एवindeed
एव:
Avyaya (Particle/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिपात (emphatic particle)
पूज्यान्the venerable persons
पूज्यान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपूज्य (कृदन्त-प्रातिपदिक; √पूज्)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन; तव्यत्/ण्यत्-अर्थे ‘पूज्य’ (worthy of worship)
स्यात्would become
स्यात्:
Kriya (Result/फल)
TypeVerb
Root√अस् (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
शीर्षरोगवान्having a head-disease
शीर्षरोगवान्:
Karta (Predicate/कर्तृ-विशेषण)
TypeAdjective
Rootशीर्ष + रोग + वत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; तद्धितान्त ‘वत्’ (possessive); षष्ठी-तत्पुरुषः (शीर्षस्य रोगः)

Kamaṭha

Scene: A donor places a gift at a shrine then secretly takes it back; the karmic reflection shows a lizard clinging to a wall. Nearby, an elder remains displeased; the offender holds his head in pain.

P
pūjya (the venerable)

FAQs

Dāna must be steadfast and respectful; retracting gifts and ignoring reconciliation with the venerable leads to degradation and suffering.

No tīrtha is named; the focus is on dharma of dāna and honoring the pūjya.

An implied prescription: do not revoke dāna, and pacify/seek forgiveness from offended elders or holy persons.