Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 38

असृङ्मांसमयी जिह्वा सर्वेषामेव देहिनाम् । हस्तयोरोष्ठयोर्मेढ्रे ग्रीवायां षट् च कूर्चकाः

asṛṅmāṃsamayī jihvā sarveṣāmeva dehinām | hastayoroṣṭhayormeḍhre grīvāyāṃ ṣaṭ ca kūrcakāḥ

Bei allen verkörperten Wesen besteht die Zunge aus Blut und Fleisch. Und es gibt sechs «kūrcaka» (knotige, sehnige Bündel), gelegen in beiden Händen, in den Lippen, im Zeugungsorgan und im Hals.

असृक्blood
असृक्:
Sambandha (Compound member/समासाङ्ग)
TypeNoun
Rootअसृक् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; समासपूर्वपदम्
मांसमयीmade of flesh
मांसमयी:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमांस (प्रातिपदिक) + मयट् (तद्धित)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; तद्धितान्त (मयट्) ‘made of flesh’
जिह्वाthe tongue
जिह्वा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootजिह्वा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
सर्वेषाम्of all
सर्वेषाम्:
Shashthi-sambandha (Genitive/षष्ठी)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, षष्ठी (6), बहुवचन; सर्वनाम-प्रातिपदिक
एवindeed
एव:
Sambandha (Discourse particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारणार्थक
देहिनाम्of embodied beings
देहिनाम्:
Shashthi-sambandha (Genitive/षष्ठी)
TypeNoun
Rootदेहिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6), बहुवचन; ‘embodied beings’
हस्तयोःof/in the two hands
हस्तयोः:
Shashthi-sambandha (Genitive/षष्ठी)
TypeNoun
Rootहस्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी/सप्तमी (6/7), द्विवचन
ओष्ठयोःof/in the two lips
ओष्ठयोः:
Shashthi-sambandha (Genitive/षष्ठी)
TypeNoun
Rootओष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी/सप्तमी (6/7), द्विवचन
मेढ्रेin the penis
मेढ्रे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमेढ्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन
ग्रीवायाम्in the neck
ग्रीवायाम्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootग्रीवा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन
षट्six
षट्:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootषष् (प्रातिपदिक)
Formसंख्याविशेषणम्; प्रथमा (1), बहुवचनार्थे (indeclinable numeral form)
and
:
Sambandha (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक
कूर्चकाःkūrcakas (tufts/knots; anatomical pads)
कूर्चकाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकूर्चक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन

Lomaharṣaṇa (Sūta) (deduced for Māheśvarakhaṇḍa narrative frame)

Scene: Diagrammatic human figure with highlighted six kūrcaka points: both hands, lips, genitals, neck; tongue shown as red-pink (blood/flesh) in a stylized cutaway, presented respectfully and symbolically.

FAQs

It cultivates dispassion by highlighting the body’s material composition, supporting dharmic self-restraint and higher pursuit.

No specific tīrtha is praised in this verse; it is a doctrinal description within the Kaumārikākhaṇḍa.

None; the verse is anatomical/physiological exposition rather than a vrata or tīrtha rule.