Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 15

सीवन्यश्च तथा सप्त पंच मूर्धानमास्थिताः । एका मेढ्रं गता चैका तथा जिह्वां गता द्विज

sīvanyaśca tathā sapta paṃca mūrdhānamāsthitāḥ | ekā meḍhraṃ gatā caikā tathā jihvāṃ gatā dvija

Es gibt sieben Sīvanyas (Nähte/Schädelnähte); fünf davon befinden sich im Haupt. Eine führt zum Glied, und eine ebenso zur Zunge, o Zweimalgeborener.

sīvanyaḥthe sutures/lines (of the body)
sīvanyaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootsīvanī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन (Plural)
caand
ca:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
tathālikewise
tathā:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय)
Formअव्यय, प्रकार/समुच्चयार्थ (adverb: likewise)
saptaseven
sapta:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootsapta (संख्या-प्रातिपदिक)
Formसंख्यावाचक, (sīvanyaḥ इत्यस्य विशेषणम्) स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
paṃcafive
paṃca:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootpaṃca (संख्या-प्रातिपदिक)
Formसंख्यावाचक, (mūrdhānam इत्यस्य विशेषणम्) नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
mūrdhānamthe head (region)
mūrdhānam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootmūrdhan (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
āsthitāḥare situated/occupy
āsthitāḥ:
Kriya (Predicate)
TypeVerb
Rootā-√sthā (स्था धातु) + kta (क्त)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्यय), भूतकर्मणि/भूतभावे, पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; अर्थः ‘स्थिताः/आस्थिताः’
ekāone (of them)
ekā:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rooteka (प्रातिपदिक)
Formसंख्यावाचक, स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (नाडी/सिवनी-आदि स्त्रीपदं प्रति)
meḍhramthe penis/genital organ
meḍhram:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootmeḍhra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
gatāhas gone/reaches
gatā:
Kriya (Predicate)
TypeVerb
Root√gam (गम् धातु) + kta (क्त)
Formकृदन्त (क्त), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; अर्थः ‘गता’
caand
ca:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
ekāone (another)
ekā:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rooteka (प्रातिपदिक)
Formसंख्यावाचक, स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
tathālikewise
tathā:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय)
Formअव्यय, ‘तथैव’ अर्थे (likewise)
jihvāmthe tongue
jihvām:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootjihvā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
gatāhas gone/reaches
gatā:
Kriya (Predicate)
TypeVerb
Root√gam (गम् धातु) + kta (क्त)
Formकृदन्त (क्त), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
dvijaO twice-born (brahmin)
dvija:
Sambodhana (Address)
TypeNoun
Rootdvija (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/Vocative), एकवचन

Lomaharṣaṇa (Sūta) to the sages (deduced from Māheśvarakhaṇḍa context)

Listener: Dvija/ṛṣi interlocutor (as addressed: 'dvija')

Scene: A yogin seated in padmāsana; a subtle luminous diagram overlays the body: five cranial sutures highlighted, with two channels extending toward tongue and generative organ; sages listen as a teacher points with a staff.

FAQs

By mapping subtle bodily structures, it supports the Purāṇic view that self-mastery includes understanding the body’s pathways and guarding sense-organs.

No site is mentioned; the teaching is anatomical.

None; it is descriptive.