Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 94

प्रकृतिः पुरुषश्चैव पञ्चविंशः सदाशिवः । पञ्चपञ्चभिरेततैस्तु निष्पन्नं गृहमुच्यते

prakṛtiḥ puruṣaścaiva pañcaviṃśaḥ sadāśivaḥ | pañcapañcabhiretataistu niṣpannaṃ gṛhamucyate

Prakṛti und Puruṣa, und als der Fünfundzwanzigste Sadāśiva. Durch diese Gruppen von fünf und fünf, so heißt es, wird das „Haus“ (die verkörperte Struktur) hervorgebracht.

प्रकृतिःPrakṛti (primordial nature)
प्रकृतिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रकृति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
पुरुषःPuruṣa (spirit/person)
पुरुषः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपुरुष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
and
:
Sambandha (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय
एवindeed
एव:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिपात; अवधारणार्थकः
पञ्चविंशःthe twenty-fifth (principle)
पञ्चविंशः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपञ्चविंश (प्रातिपदिक; संख्यासमासः पञ्च + विंश)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; द्विगु-समासः (पञ्चविंशतिः = twenty-five)
सदाशिवःSadāśiva
सदाशिवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसदा-शिव (प्रातिपदिक; सदा + शिव)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; कर्मधारयः (सदा शिवः)
पञ्चपञ्चभिःby the two groups of five
पञ्चपञ्चभिः:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootपञ्च-पञ्च (प्रातिपदिक; संख्यासमाहारः)
Formतृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन; द्वन्द्व/समाहारार्थः (पञ्च च पञ्च च = two sets of five)
एततैःby these
एततैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन; सर्वनाम; विशेषणम् (by these)
तुindeed/but
तु:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात; विरोध/विशेषार्थक (but/indeed)
निष्पन्नम्produced/formed
निष्पन्नम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootनिष्पन्न (कृदन्त; √पद् (धातु) + निṣ् + सम्, क्त)
Formभूतकृदन्त (क्त/PPP); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; अत्र कर्मविशेषणम्
गृहम्a house/body (as a dwelling)
गृहम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootगृह (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; उच्यते इति कर्म (नाम)
उच्यतेis called
उच्यते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√वच् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि प्रयोग (passive)

Sutanu

Scene: A cosmic architectural metaphor: the body as a house built from tattva-bricks; above it shines Sadāśiva as the keystone/crown, with prakṛti and puruṣa depicted as complementary pillars.

P
Prakṛti
P
Puruṣa
S
Sadāśiva

FAQs

Seeing the body as a constructed ‘house’ of principles helps detach from it and orient toward Sadāśiva as the highest reality.

No tīrtha is mentioned; the focus is metaphysical (tattva) rather than sacred geography.

None; it is a doctrinal statement supporting contemplative understanding.