Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 73

सुखिनो दुःखिनश्चैव प्राणिनः शास्त्रदर्शिनः । अष्टाविंशतिलक्षैश्च गुणमेकैकमीश्वरः

sukhino duḥkhinaścaiva prāṇinaḥ śāstradarśinaḥ | aṣṭāviṃśatilakṣaiśca guṇamekaikamīśvaraḥ

Die Wesen erscheinen als glücklich und unglücklich, und auch als solche, die die Lehre der Śāstras schauen. Und der Herr (Īśvara) teilte jede einzelne guṇa, eine nach der anderen, in Maßen aus, die auf achtundzwanzig Lakhs gezählt werden, als eine gewaltige Verteilung unter den Geschöpfen.

सुखिनःhappy
सुखिनः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootसुखिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/कर्ता), बहुवचन; विशेषणम् (qualifying ‘प्राणिनः’)
दुःखिनःunhappy/suffering
दुःखिनः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootदुःखिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/कर्ता), बहुवचन; विशेषणम् (qualifying ‘प्राणिनः’)
and
:
Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-बोधक अव्यय (conjunction)
एवindeed
एव:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिपात (emphasis)
प्राणिनःliving beings
प्राणिनः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootप्राणिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/कर्ता), बहुवचन
शास्त्रदर्शिनःseeing/knowing the scriptures
शास्त्रदर्शिनः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootशास्त्र + दर्शिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/कर्ता), बहुवचन; समासः—शास्त्रदर्शिन् (षष्ठी-तत्पुरुषः: ‘शास्त्रस्य दर्शी’); विशेषणम् (qualifying ‘प्राणिनः’)
अष्टाविंशतिलक्षैःby twenty-eight lakhs (in number)
अष्टाविंशतिलक्षैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootअष्टाविंशति + लक्ष (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग-समाहार, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/करण), बहुवचन; समासः—अष्टाविंशतिलक्ष (द्विगु: ‘अष्टाविंशतिः लक्षाणि’ = twenty-eight lakhs)
and
:
Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-बोधक अव्यय (conjunction)
गुणम्quality
गुणम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootगुण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/कर्म), एकवचन
एकैकम्each one (individually)
एकैकम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootएक + एक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/कर्म), एकवचन; समासः—एकैक (इतरेतर-द्वन्द्वः: ‘एकं च एकं च’ → distributive ‘each single’); विशेषणम् (qualifying ‘गुणम्’)
ईश्वरःthe Lord
ईश्वरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/कर्ता), एकवचन

Lomaharṣaṇa (Sūta) (deduced from Māheśvarakhaṇḍa narrative convention)

Scene: A cosmic tableau: Īśvara overseeing a vast field of beings, each marked with subtle color-coding of guṇas; some hold scriptures (śāstra-darśin), others are caught in pleasure/pain cycles.

Ī
Īśvara

FAQs

Diversity of experience—happiness, suffering, and spiritual insight—arises within a vast cosmic distribution governed by Īśvara and shaped by guṇas.

No tīrtha is praised in this verse; it discusses cosmic classification of beings.

No ritual instruction appears; the focus is on understanding creation through śāstra and guṇa theory.