Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 162

रुद्रदेहं ययौ पार्थ पुनरावृत्तिदुर्लभम् । एवमेतन्महाकुंडं बहूदकमिति स्मृतम्

rudradehaṃ yayau pārtha punarāvṛttidurlabham | evametanmahākuṃḍaṃ bahūdakamiti smṛtam

O Pārtha, er gelangte zu einem Rudra-gleichen Leib, aus dem die Rückkehr (in den Saṃsāra) schwer ist. So wird dieses große heilige Becken als Bahūdaka erinnert.

रुद्रदेहंRudra’s body/form
रुद्रदेहं:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootरुद्र + देह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—रुद्रस्य देहः (षष्ठी-तत्पुरुषः)
ययौwent/attained
ययौ:
Kriya (Action)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
पार्थO Pārtha
पार्थ:
Sambodhana (Address)
TypeNoun
Rootपार्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन
पुनरावृत्तिदुर्लभम्hard to return from (i.e., from which return is difficult)
पुनरावृत्तिदुर्लभम्:
Karma (Object qualifier)
TypeAdjective
Rootपुनरावृत्ति + दुर्लभ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—पुनरावृत्तिः यस्य दुर्लभा/दुर्लभम् (षष्ठी-तत्पुरुषः/निर्देश)
एवम्thus
एवम्:
Sambandha (Adverb)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formप्रकारार्थक-अव्यय (thus)
एतत्this
एतत्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
महाकुंडंthe great pond/tank
महाकुंडं:
Karta (Subject complement)
TypeNoun
Rootमहा + कुण्ड (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—महৎ कुण्डम् (कर्मधारयः)
बहूदकम्(is called) Bahūdaka
बहूदकम्:
Karta (Predicate nominative)
TypeNoun
Rootबहूदक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—बहु + उदक (कर्मधारयः); नाम
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotative)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/निरूपणार्थक-अव्यय (quotative: ‘thus’)
स्मृतम्is known/remembered
स्मृतम्:
Kriya (Predicate)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘is remembered/called’

Nārada

Tirtha: Bahūdaka (Mahākuṇḍa)

Type: kund

Listener: Pārtha (Arjuna)

Scene: A devotee, after austerity and tīrtha worship, is shown transfigured into a radiant Rudra-like form—ash-smeared, matted locks, trident aura—standing by the great pool; the water reflects a cosmic glow.

P
Pārtha (Arjuna)
R
Rudra
B
Bahūdaka
M
Mahākuṇḍa

FAQs

Association with a mahā-tīrtha and right devotion can elevate one toward Rudra-like liberation, making rebirth unlikely.

The Mahākuṇḍa known as Bahūdaka.

Implicitly, the tīrtha’s sanctity is affirmed; the explicit practices (snāna/pūjā) are stated in surrounding verses.