Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 51

ततस्त्वेवं वर्ततोऽस्य नंदभद्रस्य धीमतः । एकोऽभूत्तयः कष्टाद्वार्धिके सोऽप्यनश्यत

tatastvevaṃ vartato'sya naṃdabhadrasya dhīmataḥ | eko'bhūttayaḥ kaṣṭādvārdhike so'pyanaśyata

Dann, als der weise Nandabhadra weiterhin so lebte, wurde ihm ein einziger Sohn geboren; doch durch Unglück ging auch dieses Kind noch im Säuglingsalter zugrunde.

ततःthen
ततः:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; तस्मात्-अर्थे (then/thereupon)
तुbut
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; विरोध/अन्वय (particle ‘but/indeed’)
एवम्thus
एवम्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक (manner adverb)
वर्ततःof (him) acting/continuing
वर्ततः:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeAdjective
Rootवृत् (धातु) + शतृ (कृदन्त)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकाले कृदन्त (present participle); पुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; ‘of (him) behaving/continuing’
अस्यof him
अस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, षष्ठी, एकवचन; सर्वनाम
नन्दभद्रस्यof Nandabhadra
नन्दभद्रस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootनन्दभद्र (प्रातिपदिक; नाम)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; समासः कर्मधारयः (proper name)
धीमतःof the intelligent (man)
धीमतः:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeAdjective
Rootधीमत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; विशेषणम्
एकःone
एकः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम्
अभूत्became/was
अभूत्:
Kriyā (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलङ् (Imperfect/Past), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
तयः(unclear word: ‘tayaḥ’)
तयः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootतय (प्रातिपदिक; uncertain)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; पाठ-समस्या: ‘तयः’ अस्फुटम्—सम्भवतः ‘तदा’/‘तस्य’/‘तयोः’ इत्यादि; यथापाठं नामरूपेण ग्रहणम्
कष्टात्from hardship/with difficulty
कष्टात्:
Hetu/Apādāna (हेतु/अपादान)
TypeNoun
Rootकष्ट (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी, एकवचन; हेत्वर्थे (ablative of cause)
वार्धिकेin old age
वार्धिके:
Adhikaraṇa (अधिकरण/Locative)
TypeNoun
Rootवार्धिक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसक, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; ‘वार्धिक’ = वृद्धावस्था/वृद्धिकाल (in old age)
सःhe
सः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
अपिalso
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध/Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/अप्यर्थ (particle ‘also/even’)
अनश्यतperished
अनश्यत:
Kriyā (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootनश् (धातु)
Formलङ् (Imperfect/Past), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; नश् = विनश्यति (to perish)

Lomaharṣaṇa (Sūta) to the sages

Scene: A modest household: Nandabhadra and spouse cradle an infant; the scene shifts to mourning with quiet lamps and subdued colors; Nandabhadra’s face shows controlled sorrow, not collapse.

N
Nandabhadra

FAQs

Even the righteous householder may face loss; steadiness in dharma is tested through adversity.

No specific tīrtha is named in this verse; it functions as narrative groundwork within the Kaumārikākhaṇḍa.

None here; the verse describes a life-event (birth and loss) to frame the ensuing dharma teaching.