Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 159

सप्तैव गिरयश्चात्र धृतं यैर्भुवनत्रयम् । नद्यश्च सरितः सप्त ब्रह्मवारिवहाः सदा

saptaiva girayaścātra dhṛtaṃ yairbhuvanatrayam | nadyaśca saritaḥ sapta brahmavārivahāḥ sadā

Auch hier sind sieben Berge, durch die die drei Welten getragen werden. Und es gibt sieben Flüsse und Ströme, die stets Brahmans heiliges Wasser führen.

सप्तseven
सप्त:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसप्त (संख्या)
Formसंख्या-विशेषणम् (numeral adjective)
एवindeed, only
एव:
Sambandha/Emphasis (अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारणार्थक-निपातः (particle of emphasis/only)
गिरयःmountains
गिरयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगिरि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, बहुवचन (masc nominative plural)
and
:
Samuccaya (Coordinator/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक-निपातः (conjunction)
अत्रhere
अत्र:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक-अव्ययम् (locative adverb: here)
धृतम्held, supported
धृतम्:
Kriyā (Predicate/क्रिया-भाव)
TypeVerb
Rootधृ (धातु)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त-प्रत्यय), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्मणि-प्रयोगार्थः (past passive participle; ‘held/supported’)
यैःby which (mountains)
यैः:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया विभक्ति, बहुवचन; सम्बन्धक-सर्वनाम (masc instrumental plural: by whom/which)
भुवनत्रयम्the three worlds
भुवनत्रयम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootभुवन (प्रातिपदिक) + त्रय (संख्या-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (three worlds) (neuter nom/acc singular)
नद्यःrivers
नद्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनदी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, बहुवचन (fem nominative plural)
and
:
Samuccaya (Coordinator/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक-निपातः (conjunction)
सरितःstreams
सरितः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसरित् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, बहुवचन (fem nominative plural)
सप्तseven
सप्त:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसप्त (संख्या)
Formसंख्या-विशेषणम् (numeral adjective)
ब्रह्मवारिवहाःcarrying Brahmā’s waters / sacred waters
ब्रह्मवारिवहाः:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootब्रह्म (प्रातिपदिक) + वारि (प्रातिपदिक) + वह (धातु)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; वह (धातु) से ण्वुल्/अच्-प्रत्ययान्त ‘वह’ (carrier) इत्यर्थे; तत्पुरुष-समासः (brahma-water-carriers)
सदाalways
सदा:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसदा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक-अव्ययम् (temporal adverb)

Sūta (Lomaharṣaṇa) to the sages (deduced)

Tirtha: Kaumārikā-kṣetra (sapta-giri, sapta-nadī complex)

Type: kshetra

Scene: A panoramic sacred landscape: seven majestic peaks arranged like pillars supporting the cosmos, and seven shining rivers flowing with luminous ‘brahma-water’.

V
Vidyāvana
B
Bhuvana-traya

FAQs

Pilgrimage geography mirrors cosmic order—mountains and rivers symbolize stability and sanctifying flow sustaining the worlds.

Vidyāvana, mapped as a microcosm with ‘seven mountains’ and ‘seven rivers.’

No explicit rite is stated; the verse sacralizes the waters, implying purification through contact and reverent approach.