Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 66

Devanagari script

तत्र ध्वनिर्नादमयो वर्णाश्चाकारपूर्वकाः । पदं शा वमि ति प्रोक्तं वाक्यं चेति शिवं भजेत्

Transliteration

tatra dhvanirnādamayo varṇāścākārapūrvakāḥ | padaṃ śā vami ti proktaṃ vākyaṃ ceti śivaṃ bhajet

Translation

Dort ist der Laut (dhvani) seinem Wesen nach Widerhall, Nāda (nāda); die Buchstaben beginnen mit dem Vokal „a“. Das Wort wird als „śā–va–mi“ gelehrt, und der Satz ebenso—so soll man Śiva verehren, im Verständnis der heiligen Rede.

Word by Word

• तत्र: there/in that (fourfold division)
• तत्र: Adhikarana (Context/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: देश/प्रसङ्गवाचक-अव्यय (there/in that context)

• ध्वनिः: sound
• ध्वनिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ध्वनि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• नादमयः: consisting of resonance
• नादमयः: Karta (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: नाद + मय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (ध्वनिः-विशेषण)

• वर्णाः: letters
• वर्णाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वर्ण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction)

• आकारपूर्वकाः: beginning with the vowel ‘ā’
• आकारपूर्वकाः: Karta (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: आकार + पूर्वक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण (वर्णाः-विशेषण)

• पदम्: word (pada)
• पदम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पद (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• शा: “śā” (syllable)
• शा: Sambandha (Quotation element/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: शा (अव्यय/उद्धृताक्षर)
• Form: उद्धृताक्षर (quoted syllable)

• वम्: “vam” (syllable)
• वम्: Sambandha (Quotation element/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: वम् (अव्यय/उद्धृताक्षर)
• Form: उद्धृताक्षर (quoted syllable)

• इति: thus
• इति: Sambandha (Quotation marker/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: उद्धरण-निपात (quotative)

• प्रोक्तम्: is declared
• प्रोक्तम्: Kriya (Predicate participle/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + वच् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• वाक्यम्: sentence (vākya)
• वाक्यम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वाक्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction)

• इति: thus
• इति: Sambandha (Quotation marker/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: उद्धरण-निपात (quotative)

• शिवम्: Śiva
• शिवम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: शिव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• भजेत्: should worship/seek
• भजेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भज् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

Speaker

Unspecified (instructional voice)

Characters & Entities

• Śiva
• Nāda
• Ākāra (vowel ‘a’)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Śiva is approached through śabda: recognizing sound (nāda) and articulated speech as a sacred pathway supports Śiva-upāsanā.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No; the verse emphasizes sonic theology (nāda/śabda) rather than a geographical māhātmya.

What ritualistic prescription is mentioned?

An implicit prescription of Śiva-bhajana/upāsanā through contemplation/recitation of structured speech, though no formal vrata is detailed.