Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 50

न ज्ञायते कुलं यस्य बीजशुद्धिं विना ततः । तस्य खादन्पिबन्वापि साधुः सीदति तत्क्षणात्

na jñāyate kulaṃ yasya bījaśuddhiṃ vinā tataḥ | tasya khādanpibanvāpi sādhuḥ sīdati tatkṣaṇāt

Wenn die Abstammung eines Menschen nicht erkannt werden kann, ohne zuvor die Reinheit seines Ursprungs (bīja-śuddhi) zu prüfen, dann gerät selbst ein Rechtschaffener, der von seinem Essen oder Trinken nimmt, augenblicklich ins Unglück.

not
:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (negation particle)
ज्ञायतेis known
ज्ञायते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootज्ञा (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन, कर्मणि-प्रयोग (passive)
कुलम्family, lineage
कुलम्:
Karta (Subject in passive/कर्ता)
TypeNoun
Rootकुल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
यस्यwhose
यस्य:
Shashthi-sambandha (Possessor/षष्ठीसम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयद् (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formपुं/नपुंसक, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative pronoun)
बीजशुद्धिम्purity of seed/lineage
बीजशुद्धिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootबीज-शुद्धि (प्रातिपदिक; बीज + शुद्धि)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (बीजस्य शुद्धिः)
विनाwithout
विना:
Apadana (Ablative sense/अपादान)
TypeIndeclinable
Rootविना (अव्यय)
Formअपादानार्थक-अव्यय (preposition-like indeclinable: 'without')
ततःtherefore
ततः:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formहेतुवाचक/अनन्तरवाचक-अव्यय (therefore/then)
तस्यof him
तस्य:
Shashthi-sambandha (Possessor/षष्ठीसम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formषष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन
खादन्eating
खादन्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootखाद् (धातु)
Formवर्तमान-कृदन्त (शतृ), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्रियाविशेषणरूपेण (converbial participle)
पिबन्drinking
पिबन्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootपा (धातु)
Formवर्तमान-कृदन्त (शतृ), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्रियाविशेषणरूपेण
वाor
वा:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्प-अव्यय (or)
अपिeven
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअपि-निपात (even/also)
साधुःa good man, a virtuous person
साधुः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसाधु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
सीदतिfalls into distress/perishes
सीदति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootसद् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन, परस्मैपद
तत्क्षणात्immediately
तत्क्षणात्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतत्-क्षण (प्रातिपदिक; तत् + क्षण)
Formपञ्चमी-विभक्ति-एकवचन-रूपेण अव्ययीभाववत् प्रयोगः (ablatival adverb: 'from that moment/instantly'); तत्पुरुष-समास

Unspecified (context suggests a Purāṇic narrator in Māheśvarakhaṇḍa, likely Sūta/Lomaharṣaṇa addressing sages)

Listener: Nara

Scene: A didactic moment: Kālabhīti cites a rule—an image of a righteous ascetic inadvertently eating/drinking and immediately suffering misfortune, shown as a cautionary tableau.

FAQs

Purity and discernment in accepting food/water are treated as immediate moral consequences in Dharma.

No specific tīrtha is mentioned in this verse; it focuses on conduct (ācāra) rather than sacred geography.

A cautionary rule about eating/drinking from questionable sources; no specific vrata, snāna, or dāna is stated.