Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 75

इच्छासंस्थं च यद्दानं काम्यमित्यभिधीयते । कालापेक्षं क्रियापेक्षं गुणापेक्षमिति स्मृतौ

icchāsaṃsthaṃ ca yaddānaṃ kāmyamityabhidhīyate | kālāpekṣaṃ kriyāpekṣaṃ guṇāpekṣamiti smṛtau

Und jene Gabe, die auf persönlichem Verlangen beruht, wird „kāmya“ (wunschmotiviert) genannt. In der Smṛti heißt es, sie hänge von der Zeit, von der rechten Ausführung der Riten und von den Eigenschaften des Empfängers ab.

इच्छासंस्थम्based on desire
इच्छासंस्थम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootइच्छा (प्रातिपदिक) + संस्थ (प्रातिपदिक)
Formसप्तमी/षष्ठी-तत्पुरुषार्थे (इच्छायां/इच्छायाः संस्थम् = इच्छा-आश्रितम्), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय, समुच्चयार्थक-निपात (conjunction)
यत्which (that)
यत्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
दानम्gift, charity
दानम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
काम्यम्desire-motivated
काम्यम्:
Visheshana (Predicate qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootकाम्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विधेय-विशेषण
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotative/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय, उद्धरण-निपात
अभिधीयतेis called/defined
अभिधीयते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअभि-धा (धातु)
Formलट्-लकार, कर्मणि-प्रयोग (Passive), प्रथम-पुरुष, एकवचन
कालापेक्षम्dependent on time
कालापेक्षम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootकाल (प्रातिपदिक) + अपेक्ष (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (कालस्य अपेक्षम् = time-dependent), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
क्रियापेक्षम्dependent on ritual action
क्रियापेक्षम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootक्रिया (प्रातिपदिक) + अपेक्ष (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (क्रियायाः अपेक्षम् = dependent on procedure), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
गुणापेक्षम्dependent on qualities
गुणापेक्षम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootगुण (प्रातिपदिक) + अपेक्ष (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (गुणस्य अपेक्षम् = dependent on qualities/merit), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotative/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय, उद्धरण-निपात
स्मृतौin the Smṛti (tradition/text)
स्मृतौ:
Adhikarana (Location/Source text/अधिकरण)
TypeNoun
Rootस्मृति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन

Sūta (Lomaharṣaṇa) addressing the sages (deduced from Māheśvarakhaṇḍa narrative convention)

Scene: A donor consults an ācārya with a pañcāṅga; then performs a formal saṅkalpa and gives to a worthy recipient; three symbolic pillars labeled by objects: sundial/moon (kāla), ritual fire/spoon (kriyā), and a serene ascetic/learned person (guṇa).

S
Smṛti

FAQs

Desire-based charity is recognized, but it must be aligned with right timing, right method, and worthy recipients to be dharmically effective.

No tīrtha is mentioned; the verse is a dharma teaching about how gifts should be evaluated.

Kāmya-dāna should be performed with attention to appropriate time (kāla), correct ritual/action (kriyā), and the recipient’s virtues (guṇa).