Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 39

तं च वर्णयितुं ब्रह्मा शक्तो नैवास्मदादयः । विमुक्ता यत्र संयांति नित्यं हरिहरव्रताः

taṃ ca varṇayituṃ brahmā śakto naivāsmadādayaḥ | vimuktā yatra saṃyāṃti nityaṃ hariharavratāḥ

Selbst Brahmā vermag jenes Reich nicht zu schildern, geschweige denn Wesen wie wir. Dort gelangen die Befreiten immerdar hin, die unablässig das Gelübde zu Hari und Hara bewahren.

तम्him/that (world)
तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
वर्णयितुम्to describe
वर्णयितुम्:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeVerb
Rootवर्णय् (धातु; वर्ण् + णिच्)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त कृदन्त (infinitive); प्रयोजनार्थक
ब्रह्माBrahmā
ब्रह्मा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
शक्तःable
शक्तः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootशक् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम्
not
:
Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (negation particle)
एवindeed/just
एव:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-अव्यय (emphatic particle)
अस्मदादयःwe and others (beginning with us)
अस्मदादयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् + आदि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘अस्मदादि’ इति तत्पुरुषः (अस्मद्-प्रभृतयः)
विमुक्ताःthe liberated ones
विमुक्ताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमुच् (धातु) + वि (उपसर्ग) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन (बहुवचन-समूहः)
यत्रwhere
यत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (relative adverb: where)
संयान्तिgo/attain
संयान्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु) + सम् (उपसर्ग)
Formलट्, प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
नित्यम्always
नित्यम्:
Sambandha (Manner/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootनित्य (प्रातिपदिक)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb: always)
हरिहरव्रताःthose devoted to the Hari-Hara vow
हरिहरव्रताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootहरि + हर + व्रत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; तत्पुरुषः (हरिहरयोः व्रतम् येषाम्)

Lomaharṣaṇa (Sūta) to the sages

Scene: A luminous, formless horizon beyond the cosmic shell—no concrete architecture, only radiance. In the foreground, liberated beings move upward in serene silence. Two subtle emblems—śaṅkha-cakra and triśūla—appear as faint signs of Hari-Hara unity, indicating the vow that leads there.

B
Brahmā
H
Hari (Viṣṇu)
H
Hara (Śiva)
V
Vimukta (liberated souls)

FAQs

The highest state is beyond ordinary description; steadfast devotion and vow to both Hari and Hara is praised as a path aligned with liberation.

No specific site; the verse points to a transcendent destination of the liberated.

Hari-Hara-vrata is referenced generally (a continuing vow/devotional observance), without procedural details.