Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 22

परस्त्रीं च परान्नं च गच्छन्संदंशमेति च । दिवास्वप्नपरा ये व्रतलोपपराश्च ये

parastrīṃ ca parānnaṃ ca gacchansaṃdaṃśameti ca | divāsvapnaparā ye vratalopaparāśca ye

Wer nach der Frau eines anderen und nach der Speise eines anderen trachtet, geht nach Saṃdaṃśa. Die dem Tagesschlaf Verfallenen und jene, die sich dem Brechen heiliger Gelübde (vrata) hingeben, erleiden denselben Sturz.

परस्त्रीम्another’s wife
परस्त्रीम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपरा + स्त्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; समासः—कर्मधारयः (परा स्त्री)
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-निपात
परान्नम्another’s food
परान्नम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपर + अन्न (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; समासः—कर्मधारयः (परम् अन्नम्)
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-निपात
गच्छन्going/approaching
गच्छन्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootगम् (धातु) → गच्छत् (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formवर्तमानकाले कृदन्तः (शतृ), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; क्रियाविशेषणभावे (converbial: ‘going/approaching’)
संदंशम्Saṃdaṃśa (a hell/torment)
संदंशम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसंदंश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
एतिgoes/attains
एति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootइ (धातु)
Formलट् (वर्तमान), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-निपात
दिवास्वप्नपराःdevoted to sleeping by day
दिवास्वप्नपराः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootदिवा + स्वप्न + पर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; समासः—तत्पुरुषः (दिवास्वप्ने पराः = दिवा स्वप्ने आसक्ताः)
येwho (those who)
ये:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; सम्बन्धबोधक
व्रतलोपपराःintent on breaking vows
व्रतलोपपराः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootव्रत + लोप + पर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; समासः—तत्पुरुषः (व्रतलोपे पराः = व्रतानां लोपे आसक्ताः)
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-निपात
येwho (those who)
ये:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; सम्बन्धबोधक

Lomaharṣaṇa (Sūta) (deduced from Māheśvara-khaṇḍa narrative convention)

Tirtha: Saṃdaṃśa (narka)

Type: kshetra

Listener: Ṛṣis/Devotees

Scene: A man reaches toward another’s wife and another’s meal; nearby, figures sleep in daylight while a neglected vow-fire/altar lies cold; in the distance, Saṃdaṃśa appears as a symbolic crushing/biting mechanism (without gore).

S
Saṃdaṃśa

FAQs

Self-control—sexual restraint, non-appropriation of others’ goods, and steadfastness in vows—is central to dharma.

No tīrtha is mentioned; the verse is a moral warning framed through naraka doctrine.

The verse implicitly upholds vrata-observance (not violating vows), but gives no specific ritual procedure.