Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 6

एवमस्त्विति तान्यूचुः प्रीत्यर्थं शरजन्मनः । ततो ब्रह्मा स्वयं तत्र रौद्रैर्मंत्रैर्हुताशनम् । गाधिपुत्रादिभिर्विप्रैस्तर्पयामास संयुतः

evamastviti tānyūcuḥ prītyarthaṃ śarajanmanaḥ | tato brahmā svayaṃ tatra raudrairmaṃtrairhutāśanam | gādhiputrādibhirvipraistarpayāmāsa saṃyutaḥ

„So sei es“, sagten sie, um den im Schilf Geborenen, den Herrn Skanda, zu erfreuen. Daraufhin besänftigte Brahmā selbst, an Ort und Stelle, das heilige Feuer (Agni) mit Rudra-Mantras, vereint mit Brahmanen wie dem Sohn des Gādhi und anderen.

एवम्thus
एवम्:
Avyaya (Adverbial/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक
अस्तुlet it be
अस्तु:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलोट् (आज्ञार्थ/Imperative), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
इतिthus (quoting)
इति:
Avyaya (Particle/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; वाक्यसमाप्ति/उद्धरणसूचक
तानिthose (things)
तानि:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; (तीर्थानि इत्यादि)
ऊचुःsaid
ऊचुः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (परोक्शभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन, परस्मैपद
प्रीत्यर्थम्for (his) pleasure
प्रीत्यर्थम्:
Hetu (Purpose/हेतु)
TypeIndeclinable
Rootप्रीति + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-प्राय (हेतुवाचक); द्वितीया-एकवचनरूपेण अव्ययवत् प्रयोगः
शरजन्मनःof the reed-born (Skanda)
शरजन्मनः:
Shashthi-Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootशर + जन्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; ‘शरेषु जन्म यस्य’ (स्कन्दस्य)
ततःthen
ततः:
Avyaya (Adverbial/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रम/अनन्तरवाचक
ब्रह्माBrahmā
ब्रह्मा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
स्वयम्himself
स्वयम्:
Avyaya (Emphatic/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootस्वयम् (अव्यय)
Formअव्यय; आत्मवाचक
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक
रौद्रैःwith Rudra-related
रौद्रैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootरौद्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; विशेषण (मन्त्रैः)
मन्त्रैःmantras
मन्त्रैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootमन्त्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
हुताशनम्Agni (fire)
हुताशनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootहुत + अशन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘हुतं अश्नाति’ इति (अग्निः)
गाधिपुत्रादिभिःwith Gādhi’s son and others
गाधिपुत्रादिभिः:
Sahakari (Accompaniment/सहकारी)
TypeNoun
Rootगाधि + पुत्र + आदि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; ‘गाधिपुत्रः’ (विश्वामित्र) इत्यादयः
विप्रैःby/with the brahmins
विप्रैः:
Sahakari (Accompaniment/सहकारी)
TypeNoun
Rootविप्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
तर्पयामासsatisfied, propitiated
तर्पयामास:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootतृप् (धातु) + णिच्
Formलिट्-प्राय (परिप्रश्न/कथनात्मक Perfect periphrastic), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद; causative (णिच्)
संयुतःaccompanied, joined (with)
संयुतः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसम् + युज् (धातु)
Formक्त (भूतकृदन्त/past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (ब्रह्मा)

Sūta (Lomaharṣaṇa) to the sages (deduced)

Tirtha: सर्वतीर्थ-सरस्-तट (प्रतिष्ठा-पूर्वकर्म-स्थल)

Type: kshetra

Scene: ब्रह्मा सरस्तटे वेदिकायां अग्निं प्रज्वाल्य रौद्र-मन्त्रैः आहुतीः ददाति; ऋषयः/विप्राः (गाधिपुत्र-विश्वामित्रादयः) समवेताः; स्कन्द-प्रीत्यर्थं देवाः ‘एवमस्तु’ इति वदन्ति।

S
Skanda
B
Brahmā
A
Agni (Hutāśana)
R
Rudra-mantras
G
Gādhi-putra (Viśvāmitra, implied)
B
Brāhmaṇas

FAQs

Major sacred works are sealed by Vedic-style rites—mantra and fire-offering—uniting devotion with disciplined ritual.

The consecration activity is performed at the same sacred lake-site described in this adhyāya; the verse emphasizes rite, not a named geography.

Agni-tarpaṇa/homa using Rudra-mantras, performed with qualified brāhmaṇas (vipras).