Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 22

दुःखतांडवदीनोऽभूदण्डसंकीर्णमानसः । मारमारश्च यो देवः कस्तस्मात्परमो भवेत्

duḥkhatāṃḍavadīno'bhūdaṇḍasaṃkīrṇamānasaḥ | māramāraśca yo devaḥ kastasmātparamo bhavet

Er ist der Herr des leidvollen Tāṇḍava; Sein Geist durchdringt die ganze kosmische Sphäre; und Er ist der Bezwinger Māras. Welche Gottheit könnte über Ihm stehen?

दुःखताण्डवदीनःdejected by the painful dance (of suffering)
दुःखताण्डवदीनः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootदुःख (प्रातिपदिक) + ताण्डव (प्रातिपदिक) + दीन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (दुःखताण्डवेन दीनः)
अभूत्became / was
अभूत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलुङ्-लकार (Aorist), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
अण्डसंकीर्णमानसःwhose mind was filled with eggs (cosmic ova)
अण्डसंकीर्णमानसः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootअण्ड (प्रातिपदिक) + संकीर्ण (कृदन्त/प्रातिपदिक) + मानस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (अण्डैः संकीर्णं मानसं यस्य)
मारमारःthe slayer of Māra (Kāma)
मारमारः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमारा (प्रातिपदिक) + मार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—कर्मधारयः (माराणां मारः = slayer of Māra)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्ध-सूचकः (relative pronoun)
देवःthe god
देवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
कःwho? / what (person)
कः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; प्रश्नवाचक-सर्वनाम
तस्मात्than him / from him
तस्मात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative), एकवचन
परमःgreater / superior
परमः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootपरम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (comparative sense with ablative)
भवेत्could be / would be
भवेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलृङ्-लकार/विधिलिङ् (Optative), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद

Lomaharṣaṇa (Sūta), narrating to the sages (deduced from Māheśvarakhaṇḍa context)

Scene: A cosmic hymn-scene: Śiva as the lord whose mind pervades the universe; the slaying of Māra (personified delusion/death) implied as a luminous victory over fear and sorrow.

Ś
Śiva (implied)
T
Tāṇḍava
M
Māra (Kāma/Death)

FAQs

Śiva is both cosmic ruler and inner conqueror of desire; devotion to Him supports mastery over suffering and passion.

No particular tīrtha is named in this verse.

None explicitly; it is a doctrinal praise supporting worship and remembrance.