Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 5

तदहं संप्रवक्ष्यामि यद्विधेयं तवाधुना । अथान्य स्त्रीप्रवेशे तु समीपे तु पिनाकिनः

tadahaṃ saṃpravakṣyāmi yadvidheyaṃ tavādhunā | athānya strīpraveśe tu samīpe tu pinākinaḥ

„Darum will ich dir jetzt sagen, was du tun sollst. Doch was den Eintritt einer anderen Frau in die Nähe des Pinākin (Śiva) betrifft …“

तत्that
तत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
संप्रवक्ष्यामिwill explain
संप्रवक्ष्यामि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्+प्र+वच् (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), उत्तम-पुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपद
यत्which/what
यत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative)
विधेयम्to be done, proper to do
विधेयम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootवि+धा (धातु) से विधेय (कृदन्त-प्रातिपदिक; भाव्य/कर्तव्य)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; कर्तव्यतार्थक (gerundive/तव्यत्)
तवfor you / of you
तव:
Sambandha (Genitive relation/षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन
अधुनाnow
अधुना:
Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअधुना (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb)
अथthen
अथ:
Sambandha (discourse connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअनन्तरार्थक-अव्यय (then/now)
अन्यanother (person)
अन्य:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन (अध्याहृतः ‘जनः/पुरुषः’)
स्त्रीप्रवेशेin the entry of a woman / when a woman enters
स्त्रीप्रवेशे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootस्त्री (प्रातिपदिक) + प्रवेश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन; तत्पुरुष (स्त्रियाः प्रवेशः)
तुbut, indeed
तु:
Sambandha (particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/विशेषार्थक-निपात (particle: but/indeed)
समीपेnear
समीपे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootसमीप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन
तुindeed
तु:
Sambandha (particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविशेषार्थक-निपात (particle)
पिनाकिनःof Pinākin (Śiva)
पिनाकिनः:
Sambandha (Genitive relation/षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootपिनाकिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन

Girijā (Pārvatī) (sets up counsel-seeking; continuation implies forthcoming instruction)

Listener: Sages / internal participants

Scene: Girijā, composed yet firm, begins to lay out what must be done now, specifically reacting to the idea of another woman entering Śiva’s proximity; the moment is charged with protective resolve.

P
Pinākin (Śiva)
G
Girijā (Pārvatī)

FAQs

Dharma is situational and requires right counsel (vidhi); the narrative turns from emotion to prescribed action.

None in this verse.

A forthcoming ‘what should be done’ (vidheya) is introduced, but no concrete ritual (snāna/dāna/japa) is stated in this line.