Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 41

कोटिकोटिभिरेवैकः कुंडकः कुंभकस्तथा । विष्टंभोऽष्टाभिरेवेह गणपः सर्वसत्तमः

koṭikoṭibhirevaikaḥ kuṃḍakaḥ kuṃbhakastathā | viṣṭaṃbho'ṣṭābhireveha gaṇapaḥ sarvasattamaḥ

Kuṃḍaka allein war von Krores über Krores begleitet, und ebenso Kuṃbhaka. Hier kam Viṣṭambha mit acht Scharen—ein Gaṇapa, der Beste unter allen Wesen.

कोटिकोटिभिःwith crores and crores
कोटिकोटिभिः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootकोटि + कोटि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे तृतीया (करण) बहुवचनम्; इतरेतर-द्वन्द्वः (instrumental plural: ‘with crores upon crores’)
एवindeed
एव:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-अव्ययम्
एकःone
एकः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्; संख्याविशेषणम्
कुंडकःKuṇḍaka
कुंडकः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकुंडक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्; नाम
कुंभकःKumbhaka
कुंभकः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकुंभक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्; नाम
तथाand likewise
तथा:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्ययम्; समुच्चय/प्रकारार्थे
विष्टंभःViṣṭambha
विष्टंभः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविष्टंभ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्; नाम
अष्टाभिःwith eight
अष्टाभिः:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootअष्ट (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे तृतीया (करण) बहुवचनम्; संख्याविशेषणम्
एवindeed
एव:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-अव्ययम्
इहhere
इह:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्ययम् (locative adverb)
गणपःGaṇapa
गणपः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगणप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्; नाम
सर्वसत्तमःbest of all
सर्वसत्तमः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व + सत्तम (प्रातिपदिक; ‘सत्तम’ = superlative)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्; अतिशयवाचकः (superlative: best of all)

Lomaharṣaṇa (Sūta), narrating to the sages

Scene: Kuṃḍaka and Kuṃbhaka appear as towering gaṇa-lords with endless ranks behind them like waves; Viṣṭambha, the eminent gaṇapa, arrives with eight companies, depicted as a stabilizing, ‘supporting’ force (stambhana imagery).

K
Kuṃḍaka
K
Kuṃbhaka
V
Viṣṭambha

FAQs

Greatness in the Śaiva cosmos is measured by service and spiritual stature—gaṇa leaders embody disciplined devotion.

No tīrtha is mentioned; the emphasis is on Śiva’s retinue.

None.