Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 2

Devanagari script

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा प्राहेदं भगवान्हरः । पराधीना वयं ब्रह्मन्हिमाद्रेस्तव चापि यत्

Transliteration

tasya tadvacanaṃ śrutvā prāhedaṃ bhagavānharaḥ | parādhīnā vayaṃ brahmanhimādrestava cāpi yat

Translation

Als der erhabene Hara jene Worte vernommen hatte, sprach er: „O Brahmane, wir sind hier in Rücksicht auf andere—wahrlich auf Himādri und ebenso auf dich.“

Word by Word

• तस्य: of him (Brahmā)
• तस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; सर्वनाम

• तत्: that
• तत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषणम् (वचनम्)

• वचनम्: speech, words
• वचनम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वचन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• श्रुत्वा: having heard
• श्रुत्वा: Purvakala (Prior action)
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; पूर्वकाले कृत्य (having heard)

• प्राह: said
• प्राह: Kriya (Speech/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + अह्/ब्रू (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• इदम्: this
• इदम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; सर्वनाम

• भगवान्: the Blessed Lord
• भगवान्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भगवत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• हरः: Hara (Śiva)
• हरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: हर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; भगवान् इत्यस्य विशेष्य/अप्पोजिशन

• पराधीनाः: dependent on another
• पराधीनाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: पर + अधीन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; विशेषणम् (वयम्); समासः—तत्पुरुषः (परस्य अधीनः)

• वयम्: we
• वयम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; उत्तमपुरुष-सर्वनाम

• ब्रह्मन्: O Brahmā
• ब्रह्मन्: Sambodhana (Address)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन

• हिमाद्रेः: of Himādri (the हिमालय)
• हिमाद्रेः: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: हिम + अद्रि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (हिमस्य अद्रिः)

• तव: of you/your
• तव: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; मध्यमपुरुष-सर्वनाम

• च: and
• च: Sambandha (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)

• अपि: also
• अपि: Sambandha (Particle)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्यय; अप्यर्थक (also/even)

• यत्: since/that (which)
• यत्: Sambandha (Relative marker)
• Type: Indeclinable
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययवत्; सम्बन्धबोधक-यद् (relative pronoun used correlatively: since/that which)

Speaker

Śiva (Hara/Mahādeva)

Characters & Entities

• Hara (Śiva)
• Brahmā
• Himādri (Himālaya)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Greatness is marked by humility—Śiva honors relational dharma and consent, showing that even divine power moves within righteousness.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No tīrtha is identified; the verse highlights Himādri (the Himālaya) as a revered personage rather than a pilgrimage instruction.

What ritualistic prescription is mentioned?

No direct prescription; it frames the marriage as proceeding with due regard to elders/guardians and dharmic propriety.