Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 160

सैन्येन महता युक्तो नादयन्विदिशो दिशः । सहस्राक्षश्च तं दृष्ट्वा त्यक्त्वा वाहनदंतिनम्

sainyena mahatā yukto nādayanvidiśo diśaḥ | sahasrākṣaśca taṃ dṛṣṭvā tyaktvā vāhanadaṃtinam

Begleitet von einem gewaltigen Heer ließ er die Himmelsrichtungen und Zwischenrichtungen widerhallen. Der Tausendäugige Indra gab, als er ihn sah, seinen Elefanten als Reittier auf.

सैन्येनwith an army
सैन्येन:
Karaṇa (Instrument/means/करण)
TypeNoun
Rootसैन्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; तृतीया, एकवचन; करण
महताgreat
महता:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; तृतीया, एकवचन; ‘सैन्येन’ विशेषण
युक्तःaccompanied
युक्तः:
Viśeṣaṇa (Qualifier of subject)
TypeAdjective
Rootयुज् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; पुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; ‘युक्त’ = accompanied/connected
नादयन्making resound
नादयन्:
Kriyā (Concurrent action/सहक्रिया)
TypeVerb
Rootनादय् (धातु) + शतृ (कृदन्त)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त (present active participle); पुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन
विदिशःintermediate quarters
विदिशः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootविदिश् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया, बहुवचन; ‘दिशः’ विशेषण (intermediate directions)
दिशःdirections
दिशः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदिश् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया, बहुवचन
सहस्र-अक्षःSahasrākṣa (Indra)
सहस्र-अक्षः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसहस्र (प्रातिपदिक) + अक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; बहुव्रीहि (यस्य सहस्रम् अक्षाणि सः = इन्द्रः)
and
:
Sambandha (Connector/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक
तम्him
तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Kriyā (Prior action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु) + क्त्वा (अव्ययकृदन्त)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund); पूर्वकालिक क्रिया (having seen)
त्यक्त्वाhaving abandoned
त्यक्त्वा:
Kriyā (Prior action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootत्यज् (धातु) + क्त्वा (अव्ययकृदन्त)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त; पूर्वकालिक क्रिया (having abandoned)
वाहन-दन्तिनम्the mount-elephant (Airāvata)
वाहन-दन्तिनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवाहन (प्रातिपदिक) + दन्तिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; कर्मधारय (वाहनरूपः दन्ती = वाहन-हस्तिन्/ऐरावतः)

Lomaharṣaṇa (Sūta) to the sages (deduced from Māheśvarakhaṇḍa context)

Scene: A vast asura army roars, shaking all directions; Indra (Sahasrākṣa) sees the oncoming force and abandons Airāvata, preparing for a different mode of engagement.

I
Indra (Sahasrākṣa)

FAQs

Even the mightiest powers become humble and alert when dharma is threatened and a decisive cosmic confrontation approaches.

No specific tīrtha is named in this verse; it functions as narrative build-up within the Kaumārikākhaṇḍa.

None; this verse is descriptive (battle/arrival imagery).