Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 73

Devanagari script

ततो विष्णुः प्रकुपितो जग्राह विपुलं धनुः । सप्तदश च नाराचांस्तीक्ष्णाग्रान्मर्मभेदिनः

Transliteration

tato viṣṇuḥ prakupito jagrāha vipulaṃ dhanuḥ | saptadaśa ca nārācāṃstīkṣṇāgrānmarmabhedinaḥ

Translation

Da ergriff Viṣṇu, vom Zorn entflammt, seinen gewaltigen Bogen, dazu siebzehn eiserne Pfeile—scharfspitzig, die die Lebenspunkte durchbohren.

Word by Word

• ततः: then
• ततः: Sambandha (Discourse link/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; काल/क्रमवाचक

• विष्णुः: Viṣṇu
• विष्णुः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: विष्णु (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्

• प्रकुपितः: enraged
• प्रकुपितः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: कुप् (धातु) → प्रकुपित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकृदन्तः (क्त), पुल्लिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्; विशेषणम्

• जग्राह: he took up
• जग्राह: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: ग्रह् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्

• विपुलम्: large; mighty
• विपुलम्: Karma (Object qualifier/कर्मविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: विपुल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, द्वितीया, एकवचनम्; धनुः इति विशेषणम्

• धनुः: bow
• धनुः: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: धनुस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, द्वितीया (2nd case), एकवचनम् (रूपं प्रथमा-द्वितीया समानम्)

• सप्तदश: seventeen
• सप्तदश: Karma (Object qualifier/कर्मविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सप्त (प्रातिपदिक) + दश (प्रातिपदिक)
• Form: द्विगु-समासः; (संख्यावाचक) पुल्लिङ्गः, द्वितीया, बहुवचनम्; नाराचान् इति विशेषणम्

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; समुच्चयबोधक (conjunction)

• नाराचान्: iron arrows
• नाराचान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: नाराच (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्गः, द्वितीया (2nd case), बहुवचनम्

• तीक्ष्णाग्रान्: sharp-pointed
• तीक्ष्णाग्रान्: Karma (Object qualifier/कर्मविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: तीक्ष्ण (प्रातिपदिक) + अग्र (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारयः; पुल्लिङ्गः, द्वितीया, बहुवचनम्; नाराचान् इति विशेषणम्

• मर्मभेदिनः: piercing vital spots
• मर्मभेदिनः: Karma (Object qualifier/कर्मविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: मर्म (प्रातिपदिक) + भेदिन् (भिद् धातु → णिनि-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-तत्पुरुषः; पुल्लिङ्गः, द्वितीया, बहुवचनम्; नाराचान् इति विशेषणम्

Speaker

Lomaharṣaṇa (Sūta) to the sages (deduced)

Visual Art Cues

Scene: Viṣṇu, anger blazing yet controlled, grasps a massive bow; beside him appear seventeen sharp iron arrows, their tips gleaming, aimed to pierce vital points.

Characters & Entities

• Viṣṇu

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Dharma is defended with decisive action; the protector (Viṣṇu) responds to adharma with controlled, purposeful शक्ति (power).

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

None is specified in this verse; it is part of a combat episode.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; the verse focuses on martial preparation.