Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 40

तद्दृष्ट्वा दुकरं कर्म सोऽश्विभ्यां भीमविक्रमः । नारायणास्त्रं बलवान्मुमोच रणमूर्धनि

taddṛṣṭvā dukaraṃ karma so'śvibhyāṃ bhīmavikramaḥ | nārāyaṇāstraṃ balavānmumoca raṇamūrdhani

Als er die schwer zu vollbringende Tat der Aśvins sah, ließ er, von furchterregender Tapferkeit, auf dem Höhepunkt der Schlacht die mächtige Nārāyaṇa-Waffe los.

tatthat (thing/event)
tat:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; सर्वनाम
dṛṣṭvāhaving seen
dṛṣṭvā:
Kriya (Non-finite/क्रिया)
TypeVerb
Rootdṛś (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्यय (अव्यय-भाव/gerund), ‘having seen’
dukaramdifficult to do
dukaram:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootdu-kara (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः तत्पुरुषः (दुष्कर = ‘कष्टेन करणीय’)
karmadeed/act
karma:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootkarman (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
saḥhe
saḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
aśvibhyāmby/with the Aśvins
aśvibhyām:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootaśvin (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), द्विवचन (Dual)
bhīmavikramaḥof terrible prowess
bhīmavikramaḥ:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootbhīma (प्रातिपदिक) + vikrama (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः कर्मधारयः (‘भीमः विक्रमः यस्य’)
nārāyaṇāstramthe Nārāyaṇa weapon
nārāyaṇāstram:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootnārāyaṇa (प्रातिपदिक) + astra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः तत्पुरुषः (षष्ठी-तत्पुरुष: ‘नारायणस्य अस्त्रम्’)
balavānmighty
balavān:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootbalavat (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
mumocareleased/let loose
mumoca:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootmuc (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन
raṇamūrdhaniin the thick/head of battle
raṇamūrdhani:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootraṇa (प्रातिपदिक) + mūrdhan (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन; समासः तत्पुरुषः (षष्ठी-तत्पुरुष: ‘रणस्य मूर्धनि’ = ‘at the head of battle’)

Sūta (Lomaharṣaṇa) narrating to the sages (deduced from Māheśvarakhaṇḍa context)

Scene: At the peak of battle, a fearsome warrior releases the Nārāyaṇa-weapon—radiant, many-rayed, filling the sky—while the Aśvins stand poised, and armies recoil in dread.

A
Aśvins
N
Nārāyaṇāstra
N
Nārāyaṇa

FAQs

When pride escalates conflict, even sacred powers are misused; dharma measures not only strength but intent.

No tīrtha is referenced in this verse.

None; it narrates the release of the Nārāyaṇāstra.