Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 90

मत्वा सुरान्स्वकानेव जघ्ने घोरास्त्रलाघवात् । कालनेमी रुषाविष्टः कृतांत इव संक्षये

matvā surānsvakāneva jaghne ghorāstralāghavāt | kālanemī ruṣāviṣṭaḥ kṛtāṃta iva saṃkṣaye

In der Meinung, die Götter stünden auf seiner Seite, streckte er sie durch den schnellen Einsatz furchtbarer Waffen nieder. Kālanemi, von Zorn ergriffen, tobte wie der Tod selbst zur Stunde der Vernichtung.

matvāhaving thought
matvā:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootman (मन् धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund); ‘having thought/considered’
surānthe gods
surān:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootsura (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन
svakānhis own
svakān:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootsvaka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन; विशेषण (agreeing with surān)
ivaas if
iva:
Sambandha (simile marker)
TypeIndeclinable
Rootiva (अव्यय)
Formअव्यय; उपमावाचक (comparative ‘as if/like’)
jaghnestruck / slew
jaghne:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Roothan (हन् धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद; प्रथमपुरुष, एकवचन
ghorāstralāghavātdue to the swiftness/skill of terrible weapons
ghorāstralāghavāt:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootghora (प्रातिपदिक) + astra (प्रातिपदिक) + lāghava (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th), एकवचन; तत्पुरुषः (घोरैः अस्त्रैः लाघवम्/लाघवात्) हेत्वर्थे
kālanemīKālanemi
kālanemī:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootkālanemi (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; नाम (proper noun)
ruṣāwith anger
ruṣā:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootruṣ (रुष् धातु) → ruṣā (प्रातिपदिक, भाववाचक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; ‘क्रोधेन’ (instrumental of manner)
āviṣṭaḥovercome / possessed
āviṣṭaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootā + viś (विश् धातु) → āviṣṭa (कृदन्त, क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (possessed/overcome)
kṛtāntaḥDeath (Yama)
kṛtāntaḥ:
Upamana (Standard of comparison/उपमान)
TypeNoun
Rootkṛta (कृदन्त/प्रातिपदिक) + anta (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; रूढि-समासः (कृतान्तः = यम/मृत्यु)
ivalike
iva:
Sambandha (simile marker)
TypeIndeclinable
Rootiva (अव्यय)
Formअव्यय; उपमावाचक
saṃkṣayeat the time of destruction
saṃkṣaye:
Adhikarana (Location/अधिकरण; temporal)
TypeNoun
Rootsaṃkṣaya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन

Narrator (Sūta/Lomaharṣaṇa) (deduced)

Listener: Pāṇḍuputra

Scene: Kālanemi, blinded by fury and illusion, attacks those he mistakes for allies; the battlefield shows tragic chaos—fallen figures, whirling weapons, a looming ‘pralaya’ mood.

K
Kālanemi
D
Devas
K
Kṛtānta

FAQs

Delusion (moha) combined with anger (krodha) destroys discrimination and leads to self-ruin.

None mentioned.

None.