Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 71

कालं कमलपत्राक्षः शुद्धबुद्धिर्महातपाः । तावानधोमुखः कालं तावत्पंचाग्निसाधकः

kālaṃ kamalapatrākṣaḥ śuddhabuddhirmahātapāḥ | tāvānadhomukhaḥ kālaṃ tāvatpaṃcāgnisādhakaḥ

Eine Zeitlang blieb der große Asket — lotusäugig und von reinem Verstehen — mit nach unten gewandtem Antlitz; und für dieselbe Dauer übte er die Disziplin der „fünf Feuer“.

कालम्for a time/period
कालम्:
Kāla-adhikaraṇa (कालाधिकरण/time-extent)
TypeNoun
Rootकाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; कालपरिमाणार्थे
कमलपत्राक्षःone whose eyes are like lotus-petals
कमलपत्राक्षः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकमल + पत्र + अक्षि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; बहुव्रीहि (कमलपत्रसदृशे अक्षिणी यस्य)
शुद्धबुद्धिःof pure understanding
शुद्धबुद्धिः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootशुद्ध + बुद्धि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; कर्मधारय (शुद्धा बुद्धिः यस्य/शुद्धबुद्धिः)
महातपाःgreat ascetic
महातपाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमहा + तपस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; कर्मधारय (महत्तपः यस्य)
तावान्so much, that much (for that long)
तावान्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootतावत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; परिमाणवाचक
अधोमुखःwith face downward
अधोमुखः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootअधः + मुख (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; कर्मधारय (अधो मुखं यस्य)
कालम्for a time/period
कालम्:
Kāla-adhikaraṇa (कालाधिकरण/time-extent)
TypeNoun
Rootकाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; कालपरिमाणार्थे
तावत्for that long
तावत्:
Kāla-viśeṣaṇa (कालविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतावत् (अव्यय/परिमाण)
Formअव्यय, परिमाणवाचक (adverb: for that long)
पञ्चाग्निसाधकःpractitioner of the five-fire austerity
पञ्चाग्निसाधकः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपञ्च + अग्नि + साधक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; तत्पुरुष (पञ्चाग्नीन् साधयति/सेवते इति)

Narrator (within Māheśvarakhaṇḍa frame)

Scene: Vajrāṅga is shown in successive austerities: first with face turned downward (adhomukha), then seated amid the pañcāgni—four fires around and the sun above—his lotus-like eyes calm, mind purified.

V
Vajrāṅga

FAQs

Purity of intellect and sustained discipline are portrayed as the inner foundation that makes external austerities spiritually meaningful.

No named location is glorified; the verse focuses on ascetic methods rather than sacred geography.

Paṃcāgni-sādhana (the five-fire austerity) and adhomukha (remaining face-down/inverted) are explicitly described.