Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 5

Devanagari script

वज्रांगः कोप्यसौ दैत्यः किंप्रभावश्च तारकः । कथं स निहतश्चैव जातश्चैव कथं गुहः

Transliteration

vajrāṃgaḥ kopyasau daityaḥ kiṃprabhāvaśca tārakaḥ | kathaṃ sa nihataścaiva jātaścaiva kathaṃ guhaḥ

Translation

Wer war in Wahrheit jener Dämon Vajrāṅga? Und welche Macht besaß Tāraka? Wie wurde er erschlagen, und wie wurde zugleich Guha (Kumāra) geboren?

Word by Word

• वज्राङ्गः: Vajrāṅga (one whose body is like a thunderbolt)
• वज्राङ्गः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वज्र + अङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (वज्रस्य अङ्गम्/अङ्गानि यस्य)

• कः: who?
• कः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: क (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; प्रश्नवाचक-सर्वनाम (interrogative pronoun)

• अपि: indeed/also
• अपि: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: निपात (particle); प्रश्न/अन्वयार्थे ‘also/indeed’

• असौ: that (one)
• असौ: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: असद्/अदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; संकेतवाचक-सर्वनाम (demonstrative: ‘that’)

• दैत्यः: demon (Daitya)
• दैत्यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: दैत्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• किंप्रभावः: of what power?
• किंप्रभावः: Visheshana (Adjective/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: किम् + प्रभाव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; प्रश्नार्थक-तत्पुरुषः (कः प्रभावः यस्य)

• च: and
• च: Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-बोधक अव्यय (conjunction)

• तारकः: Tāraka
• तारकः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तारक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• कथम्: how?
• कथम्: Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: कथम् (अव्यय)
• Form: प्रश्नवाचक-अव्यय (interrogative adverb)

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम

• निहतः: slain
• निहतः: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: नि-हन् (धातु) → निहत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-बोधक अव्यय

• एव: indeed/just
• एव: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अवधारण-निपात (emphatic particle)

• जातः: born
• जातः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: जन् (धातु) → जात (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकृदन्त (past participle; ‘born’), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-बोधक अव्यय

• एव: indeed
• एव: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अवधारण-निपात

• कथम्: how?
• कथम्: Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: कथम् (अव्यय)
• Form: प्रश्नवाचक-अव्यय

• गुहः: Guha (Skanda)
• गुहः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: गुह (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; स्कन्द/कार्त्तिकेय-नाम

Speaker

Arjuna

Skanda Dialogue

Listener: Pārtha (addressed as Phālguna/Arjuna in the surrounding dialogue frame)

Visual Art Cues

Scene: A questioning scene: a royal/heroic listener asks about demons Vajrāṅga and Tāraka, their powers, their defeat, and the birth of Guha; sages in an āśrama setting, palm-leaf manuscripts, a subtle aura hinting at Skanda’s future emergence.

Characters & Entities

• Vajrāṅga
• Tāraka
• Guha (Kumāra/Skanda)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The purāṇas connect sacred place-glory with divine history; understanding the demon’s boon and downfall highlights dharma’s victory.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Not specified in this verse; it sets up the Kumāreśvara-related māhātmya that links the narrative to a sacred locale.

What ritualistic prescription is mentioned?

None explicitly; it is an inquiry preparing for the māhātmya and its worship instructions.