Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 45

महीनाम समुत्पन्ना देशे मालवकाभिधे । दक्षिणं सागरं प्राप्ता पुण्योभयतटाशिवा

mahīnāma samutpannā deśe mālavakābhidhe | dakṣiṇaṃ sāgaraṃ prāptā puṇyobhayataṭāśivā

Der Fluss namens Mahī entstand in der Gegend, die Mālavaka heißt; den südlichen Ozean erreichend, ist sie glückverheißend—heilig an beiden Ufern.

महीनाम(the river) Mahīnāma
महीनाम:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमहीनाम् (प्रातिपदिक: नदी-नाम)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
समुत्पन्नाarisen, originated
समुत्पन्ना:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसम्+उत्+पद्/पत् (धातु) + न्न (क्त/क्तवतु-सम्भव; कृदन्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; भूतकाले क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (arisen/originated)
देशेin a region
देशे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootदेश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन
मालवकाभिधेcalled Mālavaka
मालवकाभिधे:
Visheshana (Qualifier of देशे/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमालवक (प्रातिपदिक) + अभिध (अभि+धा धातु, क्त/कृदन्त-आधारित प्रातिपदिक: 'named')
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन; तत्पुरुष: मालवक-आभिधः (named Mālavaka)
दक्षिणम्southern
दक्षिणम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदक्षिण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन
सागरम्ocean
सागरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसागर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन
प्राप्ताreached
प्राप्ता:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र+आप् (धातु) + त (क्त-प्रत्यय; कृदन्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि/कर्तरि कृदन्त, क्रियाविशेषणवत् मुख्यक्रिया (having reached)
पुण्यholy, meritorious
पुण्य:
Sambandha (Compound member/समासाङ्ग)
TypeAdjective
Rootपुण्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग प्रातिपदिक; समासाङ्ग (compound member)
उभयboth
उभय:
Sambandha (Compound member/समासाङ्ग)
TypeAdjective
Rootउभय (प्रातिपदिक)
Formसमासाङ्ग (both)
तटाbanks
तटा:
Sambandha (Compound member/समासाङ्ग)
TypeNoun
Rootतट (प्रातिपदिक)
Formसमासाङ्ग; तट (bank)
शिवाhaving holy banks on both sides
शिवा:
Visheshana (Qualifier of महीनाम/विशेषण)
TypeAdjective
Rootशिव (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; बहुव्रीहि: पुण्ये उभये तटे यस्याः सा (she whose both banks are holy)

Saṃvarta

Tirtha: Mahī-nadī

Type: river

Scene: The goddess-river Mahī rises in Mālava as a youthful stream, becomes a broad, serene river blessing both banks with Śiva-auspiciousness, and finally merges into the ocean under a sacred sky.

M
Mahī River
M
Mālavaka (region)
S
Southern Ocean (Dakṣiṇa Sāgara)

FAQs

Rivers are praised as living sacred presences; holiness extends along their banks and culminates at the sea-confluence.

Mahī River’s course and especially her meeting with the southern ocean (a saṅgama tīrtha).

None directly; the verse functions as a geographical and sanctity statement.