Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 150

Devanagari script

पद्मरागमयं शुक्रो विश्वकर्मेति नाम च । हेमलिंगं च धनदो जपन्नाम्ना तथेश्वरम्

Transliteration

padmarāgamayaṃ śukro viśvakarmeti nāma ca | hemaliṃgaṃ ca dhanado japannāmnā tatheśvaram

Translation

Śukra verehrte einen Liṅga aus Padmarāga (Rubin) und rezitierte den Namen «Viśvakarman». Dhanada (Kubera) verehrte einen goldenen Liṅga und rezitierte ebenso den Namen «Īśvara».

Word by Word

• पद्मरागमयम्: made of ruby (padmarāga)
• पद्मरागमयम्: Visheshana (विशेषण/qualifier)
• Type: Adjective
• Root: पद्मराग + मय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया/प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (पद्मरागेण मयम् = made of ruby)

• शुक्रः: Śukra (Venus/deity)
• शुक्रः: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Noun
• Root: शुक्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• विश्वकर्म: Viśvakarman
• विश्वकर्म: Karma (कर्म/Object)
• Type: Noun
• Root: विश्वकर्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (पदान्त-रूपम्: विश्वकर्म); षष्ठी-तत्पुरुषः (विश्वस्य कर्मा/कर्ता = all-maker)

• इति: thus
• इति: Sambandha (सम्बन्ध/quotative)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: अव्यय; उद्धरण/नामनिर्देशसमाप्त्यर्थक (quotative ‘thus’)

• नाम: named
• नाम: Sambandha (सम्बन्ध/labeling)
• Type: Indeclinable
• Root: नाम (अव्यय)
• Form: अव्यय; नामनिर्देशार्थक

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध/connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयबोधक

• हेमलिङ्गम्: golden liṅga
• हेमलिङ्गम्: Karma (कर्म/Object)
• Type: Noun
• Root: हेम + लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (हेम्नः लिङ्गम् = golden liṅga)

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध/connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयबोधक

• धनदः: Dhanada (Kubera)
• धनदः: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Noun
• Root: धनद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• जपन्: chanting
• जपन्: Karta (कर्ता/agent, participial)
• Type: Verb
• Root: जप् (धातु)
• Form: वर्तमान-कृदन्त (शतृ), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• नाम्ना: by the name
• नाम्ना: Karana (करण/Instrument)
• Type: Noun
• Root: नामन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन; करणम् (by means of the name)

• तथा: thus; likewise
• तथा: Sambandha (सम्बन्ध/connector)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषणम् (adverb ‘thus/also’)

• ईश्वरम्: Īśvara (Lord/Śiva)
• ईश्वरम्: Karma (कर्म/Object)
• Type: Noun
• Root: ईश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

Speaker

Lomaharṣaṇa (Sūta) (deduced from Māheśvara-khaṇḍa narration context)

Visual Art Cues

Scene: Śukra, radiant and refined, worships a ruby liṅga glowing crimson; Kubera, stout and jeweled, worships a golden liṅga blazing like a small sun; offerings of flowers, incense, and coins transformed into sacred gifts.

Characters & Entities

• Śukra
• Viśvakarman (as epithet/name)
• Dhanada (Kubera)
• Īśvara (Śiva)
• Hema-liṅga

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Even the great cosmic powers honor Śiva through name-recitation and liṅga worship, affirming Śiva as Īśvara beyond all.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific pilgrimage site is identified in this verse; it continues the catalog of exemplary worship and liṅga-forms.

What ritualistic prescription is mentioned?

Nāma-japa (‘Viśvakarman’, ‘Īśvara’) in conjunction with liṅga worship is indicated.