Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 143

यश्च तं पितरं रुद्रं त्यक्त्वा मातरमं बिकाम् । वर्ततेऽसौ स्वपितरं त्यक्तोदपितृपिंडकः । यस्य रुद्रस्य माहात्म्यं शतरूद्रीयमुत्तमम्

yaśca taṃ pitaraṃ rudraṃ tyaktvā mātaramaṃ bikām | vartate'sau svapitaraṃ tyaktodapitṛpiṃḍakaḥ | yasya rudrasya māhātmyaṃ śatarūdrīyamuttamam

Wer Rudra, den Vater, und Ambikā, die Mutter, verlässt, lebt wie einer, der den eigenen Erzeuger verstoßen hat, wie einer, der den Ahnen kein piṇḍa darbringt. Die Größe jenes Rudra verkündet das erhabenste Śatarudrīya.

yaḥwho
yaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सम्बन्धसूचक-यः (relative pronoun)
caand
ca:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-निपात (conjunction)
tamthat
tam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; निर्देश (demonstrative pronoun)
pitaramfather
pitaram:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootpitṛ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
rudramRudra
rudram:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootrudra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; पितरम् इति विशेष्यस्य विशेषण/अपपद (apposition)
tyaktvāhaving abandoned
tyaktvā:
Kriya-viseshana (Adverbial to action/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Roottyaj (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (absolutive/gerund), पूर्वकाल (having abandoned)
mātarammother
mātaram:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootmātṛ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
am(unclear particle)
am:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootam (अव्यय/पाठान्तर-सम्भाव्य)
Formपाठदोष/अस्पष्ट-अव्यय; सम्भवतः ‘api’/‘eva’ इत्यादि का विकृतरूपम्
bikāmBikā (unclear)
bikām:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootbikā (प्रातिपदिक; पाठान्तर/अस्पष्ट)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; शब्दार्थ/पाठ अनिश्चित
vartatebehaves/continues
vartate:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootvṛt (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद
asauthat person
asau:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootadas (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; निर्देश (demonstrative pronoun)
sva-pitaramone's own father
sva-pitaram:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootsva (प्रातिपदिक) + pitṛ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (स्वस्य पितरम्)
tyakta-udapitr̥-piṃḍakaḥone who has abandoned ancestral offerings
tyakta-udapitr̥-piṃḍakaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Roottyakta (त्यज्-क्त, कृदन्त) + udapitr̥ (उदक+पितृ, प्रातिपदिक) + piṃḍaka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; बहुव्रीहि—‘यस्य उदपितृपिण्डकः त्यक्तः सः’ (one who has abandoned the water/oblations for ancestors)
yasyawhose
yasya:
Sambandha (Genitive/षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative)
rudrasyaof Rudra
rudrasya:
Sambandha (Genitive/षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootrudra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
māhātmyamgreatness, glory
māhātmyam:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootmāhātmya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; अत्र प्रथमा (विषय/उद्देश्य)
śata-rūdrīyamŚatarudrīya (hymn)
śata-rūdrīyam:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootśata (प्रातिपदिक) + rūdrīya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; कर्मधारय/तत्पुरुष-समास—‘शतरुद्रीयम्’ (the Śatarudrīya hymn)
uttamamsupreme, excellent
uttamam:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootuttama (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; ‘शतरूद्रीयम्’ इत्यस्य विशेषण

Lomaharṣaṇa (Sūta) (deduced from Māheśvara-khaṇḍa narration context)

Scene: A didactic scene: a sage/narrator warns devotees that abandoning Rudra and Ambikā is like becoming ‘fatherless’ and neglecting ancestral offerings; in the background, a Vedic recitation of Śatarudrīya is implied with ritual implements (kuśa, water-pot).

R
Rudra
A
Ambikā
Ś
Śatarudrīya

FAQs

Rejecting Rudra and Ambikā is portrayed as severing oneself from one’s very spiritual lineage; Śiva-bhakti is aligned with Vedic authority (Śatarudrīya).

No tīrtha is specified; the verse emphasizes theological and dharmic legitimacy of Rudra worship.

It alludes to pitṛ-tarpaṇa/piṇḍa offerings as a dharmic duty, using it as an analogy for neglecting Śiva.