Home›Skanda Purana›Mahesvara Khanda›Kaumarika Khanda›Adhyaya 11›Shloka 1
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 1

Devanagari script

कूर्म उवाच । शांडिल्य इति विख्यातः पुराहमभवं द्विजः । बालभावे मया भूप क्रीडमानेन निर्मितम्

Transliteration

kūrma uvāca | śāṃḍilya iti vikhyātaḥ purāhamabhavaṃ dvijaḥ | bālabhāve mayā bhūpa krīḍamānena nirmitam

Translation

Kūrma sprach: Einst war ich ein zweimalgeborener Brahmane, bekannt unter dem Namen Śāṇḍilya. O König, in meiner Kindheit, während ich spielte, formte ich mit eigenen Händen etwas.

Word by Word
कूर्मःKūrma (the tortoise incarnation)
कूर्मः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकूर्म (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
शाण्डिल्यःŚāṇḍilya
शाण्डिल्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशाण्डिल्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
इतिthus, as
इति:
Sambandha/Quotation marker (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/इति-प्रयोग (quotative particle)
विख्यातःwell-known
विख्यातः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootवि + ख्या (धातु) → विख्यात (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण
पुराformerly, once
पुरा:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootपुरा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb of time)
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, उत्तम-पुरुषार्थ, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
अभवम्was, became
अभवम्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), उत्तम-पुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपद
द्विजःa brāhmaṇa (twice-born)
द्विजः:
Karta (Predicate nominative/कर्ता-समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
बालभावेin childhood
बालभावे:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootबालभाव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुष (बालस्य भावः)
मयाby me
मया:
Karana (Instrument/Agent-in-passive/करण)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन
भूपO king
भूप:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootभूप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन
क्रीडमानेनwhile playing; by (one) playing
क्रीडमानेन:
Karana/Hetu (Instrument/Means/करण)
TypeAdjective
Rootक्रीड् (धातु) → क्रीडमान (शतृ/वर्तमानकृदन्त-प्रातिपदिक)
Formवर्तमानकृदन्त (शतृ), पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (मया सह)
निर्मितम्made, constructed
निर्मितम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootनि + मा (धातु) → निर्मित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मणि-प्रयोगे कृतं (made)
Speaker

Kūrma

Skanda Dialogue

Listener: King (nṛpa/bhūpa)

Visual Art Cues

Scene: A narrator (Kūrma) recalls being the brāhmaṇa Śāṇḍilya as a child, playing and shaping a small sacred structure with his hands, while addressing a king.

Characters & Entities
K
Kūrma
Ś
Śāṇḍilya
B
Bhūpa (King)
D
Dvija

FAQs

Even a child’s playful act can become a seed of devotion and destiny when connected to dharma and sacred intent.

No tīrtha is named yet; the narrative is setting up the account of a Śiva-related act performed in childhood.

None explicitly; it introduces a personal purāṇic testimony that will explain a devotional construction.

←Previous Verse
Next Verse→